Rama zotohet se “do të dalë më i fortë” nga protestat

Ndërsa ekskavatorët po gërmonin bulevardin dhe rrugët përreth, për të krijuar një hendek mbrojtës kundër gurëve ndaj zyrës së tij dhe “Kopshtit të Edenit”, të cilin ai pretendonte se e kërcënonin dronë me eksploziv të komanduar nga distanca, kryeministri iu drejtua rrjeteve sociale për të improvizuar një nga reagimet e tjera të tij gjithnjë e më të çrregullta ndaj protestave studentore.

I veshur me të njëjtën bluzë të bardhë dhe xhaketë të zezë si ditët e fundit, ai u shfaq në një dhomë me mure të mbuluara me vizatimet e tij mediokre, ulur në tavolinën ku, në vend të dokumenteve të punës, dukeshin vetëm kuti me lapsa me ngjyra.

Në vend që të merrte përgjegjësi, siç do të duhej të bënte një burrë shteti, për ngjarjet e djeshme, ku policia përdori pa dallim gaz lotsjellës, plumba gome, autobote uji dhe gurë, e ku ajo shfaqi një egërsi dhe dhunë ekstreme dhe joproporcionale, ku në rrugë dolën njësitë antiterroriste të RENEA-s për të mbrojtur Kryeministrinë dhe iu vu zjarri Bankës së Shqipërisë, Gjykatës së Lartë dhe disa bankave tregtare, shqiptarëve iu desh të dëgjonin ato që shpresojmë të jenë marrëzitë e fundit të një njeriu të dalë mendsh, të izoluar në strehën e tij të sigurt.

Transkripti i mëposhtëm e paraqet Ramën disi më të përmbajtur sesa duket në videon origjinale, por, meqë dyshoj se shumë njerëz do të kenë durimin ta dëgjojnë deri në fund një monolog dhjetëminutësh të regjistruar me iPhone nga udhëheqësi i një narkoshteti, po e ruajmë këtu për kujtesën e së ardhmes.

E kaluara, të cilën e kemi parë, e kemi jetuar dhe ia kemi paguar të gjitha haraçet, dhe unë nuk kam për të lejuar që të njëjtat haraçe t’ia paguajnë asaj të kaluare edhe ata që po rriten sot mes një mijë e një vështirësive, ku vështirësia më e madhe është kaosi i rrjeteve sociale, është kaosi i dezinformimit, është kaosi i urrejtjes, i ndasisë, i zilisë: “Pse e ka ai dhe nuk e kam unë?”

Ata fëmijë që hynë për të marrë iPhone te Vodafone janë viktimat e kllounëve. E kllounëve që ju tregojnë prapanicën në Instagram. E atyre që ju bëjnë poza dhe i bëjnë të ndihen totalisht të pavlerë, sepse nuk kanë iPhone. Jo libër – iPhone.

Rama e nis monologun duke e paraqitur veten, para së gjithash, si viktimë dhe si kurban. Kjo ka një histori të gjatë, e cila nis me manifestin e tij elektoral të vitit 2011, të shkruar nga të tjerë, me titull Kurban.

Së pari, duhet të kujtojmë se Rama nuk vjen nga një familje që ka vuajtur nën diktaturë. Ai vjen nga një familje e nomenklaturës komuniste, ku i ati ishte artisti më i vlerësuar i regjimit.

Për më tepër, ai e ka mbushur vazhdimisht kabinetin e tij me njerëz që vijnë nga familje të ish-nomenklaturës, si Belinda Balluku, mbesa e një ish-ministri të Mbrojtjes që u ekzekutua.

Me fjalë të tjera, nuk është Rama ai që është dashur t’i bëjë “nderime” së kaluarës. Atij iu servir e tashmja në një pjatë argjendi, kur u thirr nga një rezidencë artistike në Paris për të ardhur në Tiranë e për t’u bërë ministër i Kulturës në vitin 1998.

E më pas, pa marrë frymë, ai ia faturon protestat e sotme “kaosit të rrjeteve sociale”.

Edhe një herë, pikërisht Rama është ai që ka përfituar më shumë nga rrjetet sociale: ka përdorur strategji të sofistikuara për të maksimizuar shtrirjen e tij, ka shfrytëzuar pushtetin shtetëror për të mbyllur TikTok-un kur nuk arrinte ta kontrollonte, ka përdorur kompani gjermane për të mbyllur profile opozitare në Facebook dhe ka shfrytëzuar kontrollin mbi infrastrukturën digjitale kombëtare për të kufizuar aksesin e publikut.

Dezinformimi, urrejtja dhe kaosi janë përhapur para së gjithash nga vetë politikat shtetërore, të cilat u kërkojnë të gjithë nëpunësve civilë të mbledhin pëlqime, të bëjnë ripostime dhe të gjenerojnë klikime, ndërsa performanca e qeverisë vlerësohet edhe mbi bazën e statistikave të rrjeteve sociale.

Dhe që të jemi shumë të qartë të gjithë bashkë: nuk është çështja e pushtetit tim. Unë nuk kam asgjë për t’i provuar vetes më. Mund ta kem pasur në fillim dëshirën për t’u takuar me të mëdhenjtë e kësaj bote – është normale, merresh me këtë punë, për t’i takuar, të bësh fotografi, të kesh dëshirën të udhëtosh.

Unë i kam parë të mëdhenjtë e kësaj bote drejt në sy dhe ata më kanë parë drejt në sy. Ia kam provuar vetes se mund ta përfaqësoj vendin me dinjitetin më të lartë. Jo me arrogancë, por me krenari. Çfarë? Tani bëj vetëm udhëtimet e domosdoshme. Nuk kam më asnjë dëshirë të udhëtoj, as për këtë pushtet, as për pasuri [qesh nën zë].

Sa më shumë Rama këmbëngul, aq më shumë duket sikur po përpiqet të bindë veten.

E vërteta është se, për fat të keq, Ramës ende i duhet të provojë gjithçka.

Në këtë moment, e gjithë trashëgimia e tij politike është në rrezik. Ai ndodhet në prag të përsëritjes së të njëjtit gabim që kanë bërë paraardhësit e tij: të mos kuptojë se ka ardhur koha të largohet nga pushteti.

Ai gjithashtu e nënvlerëson rëndë mënyrën se si shihet nga pjesa tjetër e botës, e cila e sheh si udhëheqësin e një shteti mafioz që sillet si një klloun me atlete të bardha; si një shërbëtor të bindur të Trump-it dhe Netanyahut, i gatshëm të shesë krenarinë e vendit të tij vetëm për të qëndruar edhe një vit në detyrë.

E qeshura e lehtë që i shpëton në fund të kësaj pjese, pasi shqipton fjalën “pasuri”, të cilën pa dyshim e ka grumbulluar në shuma të mëdha në llogari offshore, e zbulon gjithë pasinqeritetin e tij.

Çfarë mund t’ju them – është e kotë të flasësh për këtë, e kotë të flasësh për këtë, por di këtë gjë dhe e përsëris: këtu nuk është në lojë pushteti im. Në lojë është tryeza e negociatave me Bashkimin Evropian – kaq e thjeshtë është. Dhe shqiptarët duhet ta mendojnë këtë shumë qartë, shumë, shumë qartë: duan këtë [ngre një gur trotuari] apo duan Bashkimin Evropian?

Tani do të thoni, disa do të thonë: “Po pse? Nëse ikën ti, ne nuk do të hyjmë në Bashkimin Evropian? Pse duhet të jesh ti?” Mirë, në rregull.

Nuk po them se kjo do të ndodhte patjetër, se ju nuk jeni të aftë ta çoni Shqipërinë në Bashkimin Evropian; ju jeni një tufë të paaftësh, një tufë huliganësh të dhunshëm, një tufë mediokritetesh, një tufë ziliqarësh që nuk bëni gjë tjetër veçse nxisni dhunën, sepse nuk mund të më mundni në kutinë e votimit, nuk mund të më mundni me fjalë, nuk mund të përballeni me mua në një argument dhe prandaj ju ka ardhur dita të përdorni gurët.

E nisët me shishe uji, me vezë dhe tani keni arritur te gurët.

Ky ka qenë argumenti kryesor i Ramës kundër çdo forme opozite gjatë viteve të fundit: vetëm qeveria e tij mund ta çojë përpara procesin jashtëzakonisht të ndërlikuar të anëtarësimit në BE, dhe vetëm me të në krye Shqipëria ka një shans serioz.

Natyrisht, kjo është një ide e shkëputur nga realiteti.

Procesi i anëtarësimit në BE është vërtet i ndërlikuar dhe tejet burokratik, por një nga elementet kryesore të tij është përafrimi i legjislacionit shqiptar me acquis communautaire, tërësinë e legjislacionit dhe rregullave të BE-së. Pikërisht në këtë drejtim, qeveria Rama nuk ka një bilanc aq të mirë, veçanërisht në fusha tejet të rëndësishme si mbrojtja e mjedisit dhe e konsumatorit.

Në fakt, këto janë pikërisht disa nga arsyet që nxitën protestat kundër qeverisë në pranverën e këtij viti.

Paragrafi i dytë është tipik për retorikën e Ramës: “Nuk po them se ju jeni…”, për të vijuar më pas me një listë fyerjesh që mezi pret t’i nxjerrë nga goja.

Po ta shohësh me kujdes këtë pjesë të fjalimit, është e qartë se ai dëshiron t’i fyejë kundërshtarët në këtë mënyrë, duke u fshehur pas një “nuk”-u të shqiptuar nëpër dhëmbë, që i lejon të mohojë se i ka fyer.

Pra, po, le të themi se edhe ju jeni po aq të aftë. Le të themi se edhe ata janë po aq të aftë. Negociatat kanë një kalendar. Ky kalendar shkon deri në fund të vitit 2027. Dritarja është e hapur tani. Siç na e tregon historia e vendeve të tjera, kjo dritare hapet dhe mbyllet, hapet dhe mbyllet. Për ne është e hapur tani.

Dhe kalendari kërkon që çdo ditë, çdo ditë, çdo ditë, t’i dërgojmë gjëra Komisionit, të shkëmbejmë dokumente dhe informacione, dhe çdo ditë ka fluturime drejt Brukselit dhe nga Brukseli këtu, për të ndarë informacionin, për të treguar çfarë kemi bërë.

E gjithë kjo do të ndërpritej.

Një kalendar i tillë nuk ekziston, përveçse në kokën e tij.

Sigurisht, Komisioni Evropian përcakton afate dhe kritere të caktuara, por ato nuk janë domosdoshmërisht të pandryshueshme. Ndryshimet e pushtetit në vende të tjera që kanë qenë në proces anëtarësimi nuk e kanë dëmtuar domosdoshmërisht këtë proces.

Madje, mund të argumentohet se çdo qeveri e re pas Ramës, duke shfuqizuar menjëherë Ligjin për Investimet Strategjike dhe dispozita të tjera abuzive që bien ndesh me legjislacionin e BE-së, do ta përshpejtonte procesin e anëtarësimit në vend që ta ndërpriste atë.

Nuk ka dyshim se, në këtë moment, çdo qeveri e re që do të vinte në pushtet do të ishte fuqimisht pro-BE-së, pasi do të kishte nevojë për mbështetje të konsiderueshme evropiane për të përballuar tranzicionin e dhimbshëm dhe të gjatë larg një ekonomie të dominuar nga narkotrafiku.

Pse? Sepse nëse unë largohem dhe, le të themi, vjen ndonjë neoballist apo ndonjë neokomunist – ose të mos hyjmë fare te matufepsi, curufjapsi – do të duhej një kohë e gjatë: jo ti, jo unë; jo ky, jo ai; jo, do të vij unë; jo, jo kështu; jo këta, jo ata; jo… Çfarë është kjo?

Po ju paraqes anën më të thjeshtë. Por, nga ana tjetër, shteti nuk dorëzohet – nuk mund të ndodhë që shteti të dorëzohet përpara këtij [ngre gurin]. Një shtet që dorëzohet përpara këtij nuk e merr veten për vite e vite me radhë.

Çfarë do të kishte ndodhur nëse Ramiz Alia, gjatë protestave studentore të vitit 1991, do të kishte këmbëngulur se shteti nuk mund të dorëzohej?

Po sikur ai, ashtu si Rama, të kishte këmbëngulur se pushteti i tij ishte legjitim dhe se protestat masive nuk e cenonin mandatin e tij ligjor e popullor? Çfarë do të kishte ndodhur atëherë?

Kjo është pyetja që duhet ta përndjekë Ramën. Por ai zgjedh ta mbyllë fare këtë mundësi diskutimi:

Prandaj, le ta lëmë këtu këtë bisedë dhe ftoj këdo që dëshiron dialog, këdo që dëshiron të takohet me mua, këdo që dëshiron të flasë – me kamera, pa kamera, me fotografi, pa fotografi, në Kryeministri, në universitet, apo… kudo që të dëshironi.

Le të ulemi dhe të flasim: çfarë keni ju, çfarë dëshironi, çfarë mund të bëjmë për ju, si mund t’i përmirësojmë gjërat. Sigurisht, patjetër.

Por mos shkoni… Po flas për ato vajza dhe ata djem që shkojnë atje jo për të hedhur gurë, por përpara të cilëve janë ata me gurë e maska, e pastaj thonë: “Na lëndoi policia”. Aty nuk është balet. Nuk është ndeshje futbolli me një arbitër, ku po preke kundërshtarin, quhet faull. Ajo me të cilën po përballen është kjo [ngre gurin] – një breshëri gurësh dhe flakësh.

Në të vërtetë, ajo me të cilën po përballen është një “breshëri gurësh dhe flakësh” e shkaktuar nga vetë policia, e cila ka treguar se është krejtësisht e paaftë të përmbushë detyrën e saj ligjore për të garantuar sigurinë e atyre “vajzave dhe djemve” që duan të ushtrojnë në mënyrë paqësore të drejtën e tyre njerëzore dhe kushtetuese për të protestuar.

Dhe ata protestojnë sepse qeveria Rama ka dëshmuar prej muajsh se nuk ka asnjë vullnet të “ulet dhe të bisedojë”, të dëgjojë shqetësimet legjitime të qytetarëve dhe t’i japë fund politikave grabitqare që po shkatërrojnë qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë, për të përfituar një grusht oligarkësh të lidhur me mafien.

Përkundrazi, nga frika se fundi i tyre është afër, ata i kanë shtuar përpjekjet për t’u grabitur shqiptarëve pronën publike.

Policia e Shtetit qëlloi me plumba gome. A e dini pse u qëllua me plumba gome? Sepse një policit iu godit këtu nofulla me një dado metalike dhe iu ça; tjetri – shoku që ishte pranë tij e tërhoqi mënjanë, ose u përpoq ta tërhiqte, nuk e di kë… kriminelin që e qëlloi. Si? Shikoni policinë në Francë, të rreshtuar, duke qëlluar me plumba gome sikur të ishin në poligonet e qitjes së Disneyland-it. Çfarë është kjo?

Po, RENEA doli. RENEA e ka për detyrë të dalë në momentin që ka një kërcënim. RENEA del edhe kur luhet ndeshja Serbi-Shqipëri, Shqipëri-Serbi, apo çdo ndeshje futbolli ku mund të ketë arsye për trazira. Çfarë do të thotë kjo?

Sigurisht që doli dhe do të dalë përsëri – kjo nuk diskutohet. Dhe sigurisht që rrjeti do të shtrëngohet rreth atyre që mbajnë maska. Edhe ligji thotë se nuk mund ta fshehësh identitetin. Kushdo që dëshiron të flasë me mua pa maskë, unë jam këtu. Kushdo që dëshiron të më dërgojë mesazhe me gurë dhe maska, do të më gjejë mua dhe shtetin përballë.

Faleminderit shumë.

Është e vështirë të kuptohet se si dëmtimi i vetëm i pësuar nga një polic, i rrëfyer si një episod i veçuar, mund të justifikojë breshëritë e pafundme të plumbave të gomës dhe gazit lotsjellës kundër protestuesve adoleshentë dhe në të njëzetat, të cilët mezi kanë ndonjë mbrojtje fizike.

Tani Rama përpiqet të justifikojë nxjerrjen e forcave të RENEA-s, të armatosura me pushkë gjysmëautomatike, duke iu referuar Francës dhe duke thënë, në thelb: “Shikoni, atje është edhe më keq!”

Ky nuk është argument.

Në Shqipëri ekziston kuadri ligjor që rregullon veprimtarinë e policisë, dhe ky kuadër është mjaft i qartë për llojet e dhunës shtetërore që lejohen dhe rrethanat në të cilat ato mund të përdoren.

Dhe pikërisht ky kuadër ligjor, për të cilin Rama mban në fund të fundit përgjegjësinë e plotë, është shembur këto ditë nën peshën e pandëshkueshmërisë së shfrenuar të policisë dhe braktisjes së plotë të detyrës nga funksionarët shtetërorë, si Avokati i Popullit, që duhet të garantojnë mekanizmat e nevojshëm të kontrollit dhe balancës.

Si mendim të fundit, Rama u kushton edhe disa fjalë të shpërndara dëmeve materiale të shkaktuara gjatë protestave, duke u kujdesur të mos përmendë institucionet e shumta shtetërore që janë përfshirë nga flakët:

Dhe u them me gjithë zemër atyre që u janë dëmtuar bizneset, por edhe të tjerëve: dëmet, siç kemi parë nga inspektimet, janë në fakt shumë më të vogla nga sa duken, sepse kllounët e mbrëmjes dhe pronarët e atyre ekraneve i zmadhojnë ato deri në maksimum.

Deri dje, rreth mesditës, kishim afërsisht 50 biznese të prekura, shumica sportele dhe dyqane bankash e kompanish telefonike. Pra, biznese të vogla – fatmirësisht, kishim pak të tilla të prekura – por numri nuk ka rëndësi për ne: ne do të jemi pranë tyre dhe do të bëjmë gjithçka, në mënyrën që di unë ta bëj, më mirë, më fort, sepse ajo që nuk na vret na bën më të fortë. Dhe ajo që po ndodh tani do ta bëjë Shqipërinë të dalë më e fortë.

“Ajo që nuk na vret, na bën më të fortë.” Kjo tingëllon si një ftesë.

Shpërndaje te miqtë