Raporti i Autoritetit të Konkurrencës: përqendrimi i lartë bankar mban të ulëta interesat e depozitave në Greqi

Interesat e ulëta që bankat greke paguajnë për depozitat vijnë nga përqendrimi jashtëzakonisht i lartë i tregut bankar dhe nga likuiditeti i tepërt i bankave tregtare, sipas raportit përfundimtar të hetimit sektorial të Autoritetit Helen të Konkurrencës, siç njofton Ekathimerini.

Hetimi, i nisur në korrik 2024, konstaton se në vitin 2024 katër bankat sistemike — Piraeus Bank, Banka Kombëtare e Greqisë, Alpha Bank dhe Eurobank — mbanin 94,63 për qind të depozitave gjithsej. Raporti e përshkruan tregun si një oligopol të ngushtë, me barriera të larta hyrjeje për aktorë të rinj dhe produkte bazë shumë të ngjashme mes bankave; ai nuk vërteton marrëveshje të fshehtë apo kartel, por vë në dukje kushtet që dobësojnë konkurrencën, siç njofton Ekathimerini.

Sipas raportit, rritjet e normave të interesit nga Banka Qendrore Evropiane iu kaluan depozituesve shumë ngadalë dhe në masë të kufizuar: për periudhën qershor 2022 – maj 2023, vlerësimi i S&P i cituar në raport tregon se në Greqi u kalua vetëm 10 për qind e ndryshimeve të normave, kundrejt një mesatareje prej 20 për qind në Evropë. Kur bankat nuk kanë nevojë të konkurrojnë fort për depozita, ato kanë më pak nxitje të rrisin kthimet, thekson autoriteti.

Raporti vëren edhe pasivitetin e kursimtarëve: 86 për qind e individëve dhe 73 për qind e bizneseve që hapën një depozitë me afat e bënë atë në bankën ku kishin tashmë marrëdhënie, ndërsa shërbimi formal i ndërrimit të llogarisë është përdorur vetëm 15 herë që nga viti 2017. Kërkimi i ofertave, volumi i informacionit dhe burokracia i dekurajojnë klientët të ndërrojnë bankë, sipas autoritetit, siç njofton Ekathimerini.

Si zgjidhje, autoriteti propozon krijimin e llogarive të kursimit me normë të përcaktuar nga shteti sipas modelit francez Livret A, llogari të rregulluara me “premium besnikërie” sipas modelit belg, akses të detyrueshëm të konsumatorëve në të dhënat krahasuese të Bankës së Greqisë, si dhe bartshmërinë e numrit të llogarisë në nivel evropian, siç njofton Ekathimerini.