Retina zbulon sinjale të sëmundjeve: nga diabeti te hipertensioni

– Një enë e vogël gjaku në retinë mund të jetë shenja e parë e një diabeti ende të padiagnostikuar, ndërsa një inflamacion i syrit mund të sinjalizojë një sëmundje autoimune. Edhe një fotografi e fundusit të syrit, e analizuar në më pak se një minutë nga një algoritëm, mund të ndihmojë në identifikimin e personave që kanë nevojë për një kontroll specialistik.

Mesazhi është në qendër të Kongresit të 16-të Kombëtar të Shoqatës Italiane të Mjekëve Okulistë (AIMO), që zhvillohet në Romë më 8 dhe 9 tetor, në kuadër edhe të Ditës Botërore të Shikimit dhe fushatës #LoveYourEyes.

Sipas të dhënave të Fondacionit IAPB Italia, në botë më shumë se 2.2 miliardë njerëz jetojnë me probleme të shikimit ose verbëri. Të paktën gjysma e këtyre rasteve mund të parandalohen ose trajtohen përmes diagnostikimit të hershëm, trajtimit të duhur dhe aksesit në shërbimet shëndetësore.

Në Itali, plakja e popullsisë po shoqërohet me rritje të rasteve të glaukomës, degjenerimit makular të lidhur me moshën dhe retinopatisë diabetike, patologji që prekin së bashku më shumë se tre milionë persona.

Glaukoma është një nga sëmundjet më të rrezikshme për shkak se mund të përparojë pa simptoma të dukshme. Në Itali vlerësohet se rreth një milion persona kanë glaukomë dhe pothuajse gjysma e tyre nuk janë në dijeni.

Sipas presidentes së AIMO-s, Alessandra Balestrazzi, diagnoza e vonuar mund të ndodhë sepse simptomat shfaqen kur dëmtimi mund të jetë tashmë i avancuar dhe i pakthyeshëm.
Kontrollet ndryshojnë edhe sipas moshës. Te fëmijët, diagnostikimi i vonuar i ambliopisë, ose “syrit dembel”, mund të shkaktojë pasoja të përhershme. Te të rinjtë duhet pasur kujdes edhe ndaj keratokonusit, ndërsa me rritjen e moshës shtohet rreziku për degjenerimin makular.

Retina, një dritare drejt shëndetit të përgjithshëm

Një nga aspektet më të rëndësishme është se retina mund të japë informacion edhe për gjendjen e përgjithshme të organizmit. Ajo është një nga zonat e pakta ku mjeku mund të vëzhgojë drejtpërdrejt dhe në mënyrë jo invazive enët e vogla të gjakut dhe strukturat nervore.

Ndryshime të caktuara në retinë mund të ngrenë dyshime për diabet, hipertension ose çrregullime të qarkullimit të gjakut, duke sugjeruar nevojën për analiza dhe kontrolle të mëtejshme.

Megjithatë, specialistët theksojnë se një shenjë në sy nuk do të thotë automatikisht se personi ka diabet apo sëmundje të zemrës. Ajo mund të jetë një sinjal paralajmërues që duhet verifikuar përmes ekzaminimeve të tjera.

“Shpesh jemi të parët që, përmes ekzaminimit të fundusit dhe retinës, vërejmë ndryshime të qarkullimit, hipertension ose diabet”, thekson Balestrazzi, duke nënvizuar rëndësinë e bashkëpunimit mes okulistëve, diabetologëve, kardiologëve dhe specialistëve të tjerë.

Mesazhi kryesor është i qartë: kujdesi për sytë nuk lidhet vetëm me shikimin, por mund të ndihmojë edhe në zbulimin e hershëm të problemeve që prekin të gjithë organizmin.