Rizoto me kërpudha — pjata klasike italiane kremoze

Rizoto (risotto) është një nga pjatat më të famshme të kuzhinës italiane, me origjinë nga veriu i Italisë, sidomos nga Lombardia dhe Piemonti. Sekret i saj është orizi arborio, që lëshon amidon gjatë gatimit dhe krijon atë teksturën kremoze karakteristike, pa shtuar krem. Ja receta klasike me kërpudha.

Koha e përgatitjes: 10 minuta  |  Koha e gatimit: 20 minuta  |  Porcione: 4

PËRBËRËSIT:

• 320 g oriz arborio (oriz për rizoto)
• 400 g kërpudha të freskëta (champignon), të prera në feta
• 1 qepë e vogël, e grirë imët
• 2 thelpinj hudhre, të grirë
• 150 ml verë e bardhë e thatë
• 1 litër lëng perimesh ose pule, i ngrohtë
• 50 g gjalpë
• 50 g parmezan i grirë
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• Kripë dhe piper i zi sipas shijes
• Majdanoz i freskët i grirë për dekorim

HAPAT E PËRGATITJES:

1. Ngroh lëngun e perimeve në një tenxhere dhe mbaje të ngrohtë gjatë gjithë gatimit.
2. Në një tigan të gjerë, ngroh vajin e ullirit dhe skuq kërpudhat në zjarr të fortë për 4-5 minuta derisa të marrin ngjyrë të artë. Hiqi mënjanë.
3. Në të njëjtin tigan shkri gjysmën e gjalpit dhe skuq qepën e grirë për 2-3 minuta, pastaj shto hudhrën dhe orizin. Përziej për 1-2 minuta derisa kokrrat e orizit të bëhen transparente në skaje (tostimi).
4. Hidh verën e bardhë dhe përziej derisa të avullojë plotësisht.
5. Fillo të shtosh lëngun e ngrohtë, nga një garuzhde në një kohë, duke përzier vazhdimisht. Prit që lëngu të përthithet para se të shtosh tjetrin. Vazhdo 18-20 minuta derisa orizi të jetë al dente — i butë nga jashtë, pak i fortë në qendër.
6. Shto kërpudhat e skuqura, përziej, hiqe tiganin nga zjarri dhe shto gjalpin e mbetur dhe parmezanin. Përziej energjikisht për 1 minutë (mantecatura) derisa rizoto të bëhet kremoze. Lëre të pushojë 2 minuta me kapak.
7. Servo menjëherë, me piper të zi të bluar dhe majdanoz të freskët sipër.

Këshillë: Mos e la orizin asnjëherë dhe mos e gatuaj më shumë se duhet — rizoto e përsosur duhet të jetë kremoze dhe pak e lëngshme, jo e thatë.