Shashlik kaukazian — hellqebap me mish qengji të marinuar, qepë dhe erëza

Hyrje

Shashlik është pjata e hellqebapit e njohur në gjithë Kaukazin, Europën Lindore dhe Azinë Qendrore — siç përshkruhet edhe në Wikipedia, emri vjen nga fjala turkike “shish”, që do të thotë hell. Tradicionalisht përgatitet me mish qengji, sot edhe me mish viçi, derri apo pule. Sekreti qëndron te marinimi i gjatë me qepë: mishi zbutet, merr aromë dhe piqet lëngshëm mbi prush, në mangall ose në skarë.

Koha e përgatitjes: 25 minuta, plus 4–12 orë marinim (idealja gjithë natën në frigorifer)
Koha e gatimit: 15–20 minuta
Porcione: 4–6 persona (6 hellë të mëdhenj)

Përbërësit

• 1 kg mish qengji pa kockë (shpatull ose këmbë), i prerë në kubikë 4–5 cm
• 3 qepë të mëdha: 1 e grirë në rende për marinadën dhe 2 të prera në unaza
• 4 thelpinj hudhër, të shtypur
• Lëngu i 1 limoni (ose 3 lugë gjelle uthull vere)
• 3 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë çaji kumin i bluar
• 1 lugë çaji paprika
• 1 lugë çaji piper i zi i sapobluar
• 1 lugë e gjysmë çaji kripë
• 2 gjethe dafine (sipas dëshirës)
• Speca dhe domate për t’i alternuar në hell (sipas dëshirës)
• Për servirje: bukë pite ose lavash, qepë e kuqe e marinuar me uthull dhe sumak, barishte të freskëta

Përgatitja

1. Në një enë të madhe përzieni qepën e grirë me lëngun e saj, hudhrën, lëngun e limonit, vajin, kuminin, paprikën, piperin, kripën dhe gjethet e dafinës.
2. Shtoni kubikët e mishit dhe përziejini mirë me duar derisa çdo copë të lyhet me marinadë. Mbulojeni enën dhe lëreni në frigorifer të paktën 4 orë, idealisht gjithë natën.
3. Nxirreni mishin nga frigoriferi 30 minuta para pjekjes. Nëse përdorni hellë druri, zhytini në ujë 30 minuta që të mos digjen.
4. Ngulini kubikët në hellë duke i ngjeshur lehtë; sipas dëshirës alternojini me copa speci, domateje ose unaza qepe. Mos i ngjeshni shumë, që nxehtësia të qarkullojë.
5. Piqini mbi prush të nxehtë në mangall ose skarë 15–20 minuta, duke i kthyer çdo 3–4 minuta, derisa mishi të marrë ngjyrë të artë-kafe nga të gjitha anët dhe të mbetet lëngshëm brenda. Gjatë pjekjes mund t’i spërkatni lehtë me marinadën e mbetur.
6. Hiqini hellët nga zjarri, mbulojini me letër alumini dhe lërini mishin të pushojë 5 minuta.
7. Shërbejeni menjëherë mbi bukë pite ose lavash, me qepën e kuqe të marinuar, barishte të freskëta dhe sallatë domatesh.

Këshillë: Për mish viçi marinimi zgjatet deri në 12 orë; për pulë mjaftojnë 3–4 orë. Mishi nuk duhet të jetë i ngrirë — i freskëti piqet më lëngshëm.