SHBA, Danimarka dhe Groenlanda drejt një marrëveshjeje të re ushtarake në Arktik

SHBA-të planifikojnë të rivendosin një bazë ushtarake të epokës së Luftës së Ftohtë në jug të Groenlandës dhe të ngrenë një tjetër në bregun lindor, që tani përdoret nga patrulla daneze me sajë qensh, sipas një marrëveshjeje që do të nënshkruhet me Danimarkën dhe Groenlandën të martën, sipas tre personave të njohur me çështjen.

Vendet janë Narsarsuaq, popullsia e të cilit është zvogëluar në disa dhjetëra njerëz që kur SHBA-të mbyllën bazën e tyre ushtarake Bluie West One në vitet 1950, dhe Mestersvig, një post ushtarak i përdorur nga Sirius Dog Sled Patrull, një njësi e forcave speciale daneze, thanë dy prej njerëzve.

Danimarka, Groenlanda dhe Shtetet e Bashkuara pritet të nënshkruajnë marrëveshjen e tyre të re në Asamblenë e Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në New York City, në orën 10:30 të mëngjesit ET të martën, sipas orës lokale.

Teksti i marrëveshjes nuk është bërë publik dhe tre personat e njohur me marrëveshjen, duke folur në kushte anonimiteti, thanë se detajet e saj nuk do të finalizohen derisa të nënshkruhet.

Danimarka thotë se marrëveshja e vendos sigurinë e Arktikut nën mbikëqyrjen e Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, aleancës së mbrojtjes ushtarake, në vend që ta lërë atë vetëm në dorë të SHBA-së dhe Danimarkës.

Marrëveshja vjen pas muajsh presioni nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili prej kohësh ka thënë se dëshiron që SHBA-të të kontrollojnë Groenlandën dhe herë pas here ka refuzuar të përjashtojë forcën ushtarake ose ekonomike për të përvetësuar territorin gjysmë-autonom danez. Sondazhet tregojnë se ideja është refuzuar nga një shumicë dërrmuese e banorëve të Groenlandës.

Kërcënimet e Trump, të cilat arritën kulmin në janar, shkaktuan një krizë diplomatike brenda NATO-s dhe i shtynë Danimarkën dhe Groenlandën në negociata me Uashingtonin që synonin zbutjen e presionit.

Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA-të mbanin 17 instalime ushtarake dhe më shumë se 10,000 personel në Grenlandë. Sot ka mbetur vetëm Baza Hapësinore Pituffik, me rreth 150 personel ushtarak amerikan.