Si jetojnë 23.4% e shqiptarëve me 681 lekë në ditë: përshkrimi i shpenzimeve dhe kufizimeve

Vitin e kaluar, 23.4% e popullsisë shqiptare jetoi me 8.3 dollarë në ditë, rreth 681 lekë sipas kursit zyrtar. Të dhënat e Bankës Botërore tregojnë se Shqipëria, së bashku me Kosovën, pati nivelin më të lartë të varfërisë në rajon në 2025 dhe pritet të mbajë këtë tregues të lartë të paktën deri në fund të dekadës. Për një pjesë të madhe të popullsisë, shuma është e pamjaftueshme për të mbuluar nevojat bazë dhe bën të pamundur përballimin e shërbimeve arsimore, shëndetësore apo qirasë.

Metodologjia e Bankës Botërore përllogarit se rreth 60% e shumës prej 681 lekësh—pra rreth 400 lekë—shkon për ushqim, ndërsa për të gjitha shpenzimet e tjera mbeten rreth 281 lekë; sipas TV Klan, kjo është e pamjaftueshme për konsum normal dhe e kufizon ndjeshëm mundësinë e pjesëmarrjes në konsum kulturor dhe social.

Me një buxhet ushqimor prej rreth 400 lekësh në ditë, familjet orientohen drejt produkteve më bazë dhe me vlerë të ulët ushqyese. Shembujt e tregut tregojnë se një bukë mund të kushtojë 100–120 lekë; dy vezë rreth 50–60 lekë; një gotë kos ose qumësht 60–80 lekë; gjysmë kilogrami patate ose disa mollë 50–70 lekë; dhe një porcion fasule, oriz ose makarona 70–90 lekë. Ky kombinim lë pak hapësirë për proteina të freskëta si mishi, dhe e përjashton konsumimin e produkteve jo-essenciale si ëmbëlsirat, pijeve me gaz apo kafe në lokale.

Pjesa tjetër e paketës ditore, rreth 281 lekë, duhet të mbulojë shpenzimet për energji elektrike, ujë dhe tjera të domosdoshme. Konsumi minimal i energjisë dhe ujit vlerësohet 150–200 lekë në ditë; shtimi i shpenzimeve për transport (p.sh. biletë urbane vajtje-ardhje rreth 80 lekë në ditë) dhe produkte higjienike (20–30 lekë) shtrëngon më tej buxhetin. Ndërkohë, edhe me subvencione shtetërore të përcaktuara për kategori në nevojë, barra financiare mbetet e konsiderueshme.

Për kategorinë që jeton me 681 lekë në ditë, qiraja, medikamentet, shërbimet private shëndetësore, arsimi dhe blerja vjetore e rrobave zakonisht mbeten të paarritshme pa ndihmë shtesë ose remitenca nga jashtë. Këto shifra bazohen në analizat e Bankës Botërore dhe, sipas TV Klan, nënvizojnë nevojën për masa të synuara që të zbusin pabarazitë dhe të mbështesin familjet më të prekura.