Sot bëhen tetë vite nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Prespës

Më 17 qershor të vitit 2018, Shkupi dhe Athina nënshkruan Marrëveshjen e Prespës, duke i dhënë fund kontestit të gjatë midis dy vendeve. Nënshkrimi u organizua në fshatin e vogël Nivitsi (Psarades) në brigjet e Liqenit të Prespës.

Marrëveshja u nënshkrua nga Ministrat e Jashtëm të atëhershëm të Maqedonisë dhe Greqisë, Nikola Dimitrov dhe Nikos Kotzias, në prani të Kryeministrave të atëhershëm Zoran Zaev dhe Alexis Tsipras, ndërmjetësit në negociata, Matthew Nimetz, ish-Komisionerit Evropian për Zgjerim, Johannes Hahn, ish-Përfaqësueses së Lartë të BE-së për Punë të Jashtme dhe Politikë të Sigurisë, Federica Mogherini, dhe zyrtarëve të tjerë të lartë ndërkombëtarë, si dhe përfaqësuesve të të dy vendeve.

Tetë muaj pas nënshkrimit, marrëveshja u ratifikua në Kuvendin e Maqedonisë dhe Parlamentin Grek. Më 12 shkurt 2019, marrëveshja hyri zyrtarisht në fuqi dhe Republika e Maqedonisë u riemërua Republika e Maqedonisë së Veriut, shtetësia u bë maqedonase/qytetare e Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe gjuha maqedonase.

Marrëveshja u prit me protesta nga të dyja anët e kufirit, dhe në vend u mbajt një referendum i pasuksesshëm, i ndjekur nga pyetja “A jeni pro anëtarësimit në BE dhe NATO duke pranuar marrëveshjen midis Republikës së Maqedonisë dhe Republikës së Greqisë?” Vetëm 36.91 përqind e votuesve votuan në referendum, nga të cilët 91.47 përqind ishin “pro” dhe 5.64 përqind ishin “kundër”.

Një numër i madh qytetarësh në atë kohë deklaruan se do ta bojkotonin referendumin. Gjatë periudhës së referendumit, u vu re një fushatë e madhe ndërkombëtare, me një numër të madh udhëheqësish shtetesh dhe udhëheqësish të BE-së që i bënë thirrje popullit maqedonas të binte dakord për ndryshimin e emrit dhe premtuan të fillonin negociatat me Unionin, gjë që nuk ka ndodhur deri më sot.

Marrëveshja de facto i mundësoi Greqisë të mos vinte veton ndaj pranimit të Maqedonisë në NATO dhe u zotua të mos vinte veton as ndaj pranimit të Maqedonisë në BE.