Unaza antike me Farin e Aleksandrisë zbulohet në fundin e detit — zbulimi i parë i këtij lloji

Në fundin e detit të Aleksandrisë, mes rrënojave të një ishulli mbretëror të fundosur, arkeologët kanë zbuluar një unazë bronzi që mban të gdhendur Farin e Aleksandrisë — një prej shtatë mrekullive të botës antike. Gjetja u bë në ishullin e Antirhodos-it, në atë që dikur ishte lagjja mbretërore e Portus Magnus-it (Porti i Madh) të Aleksandrisë, dhe është e vetmja unazë e këtij lloji e njohur që ekziston, siç njofton The Art Newspaper.

Zbulimi u bë gjatë gërmimeve nënujore të Institutit Europian për Arkeologjinë Nënujore (IEASM), nën drejtimin e Franck Goddio-s. Misioni mbështetet nga Fondacioni Hilti dhe zhvillohet në bashkëpunim me ministrinë egjiptiane të turizmit dhe antikiteteve. Sipas ministrisë, forma e gdhendjes në unazë përputhet me pamjet e farit në monedha antike të shekullit të dytë pas Krishtit — dhe kjo është hera e parë që një pamje e farit gjendet e gdhendur në një unazë.

Franck Goddio tha se gjetja tregon se pallati në ishullin e Antirhodos-it — i vizituar nga gjeografi Straboni midis viteve 29 dhe 25 para Krishtit — kishte edhe zyra administrative, përfshirë administrimin e farit të famshëm.

Sipas përshkrimeve historike, fari kishte në majë një statujë gjigante, ndoshta e Aleksandrit të Madh ose e Ptolemeut I Soter si perëndia e diellit Helios. Në Mesjetë, Ahmed ibn Touloun e zëvendësoi fenerin me një xhami të vogël, por tërë struktura u shkatërrua nga një tërmet në shekullin XIV; më 1477, sultani mamluk Qāʾit Bāy ndërtoi një fortesë nga rrënojat e tij.

Arkeologu Hector Williams i Universitetit të Kolumbisë Britanike, i cili ka vizituar vendin disa herë, tha se unaza përputhet me përshkrimet e farit dhe me përfaqësimet e tij në mozaikë antike e në objekte të vogla si llampa terakote — megjithëse, shtoi ai, rëndësia e plotë do të kuptohet vetëm kur të dihet saktësisht ku u gjet dhe në çfarë konteksti datues.