A duhet Lista Studentore ta anulojë Ekspo 2027 pas fitores në zgjedhje? Debati që ndez Serbinë

Propozimi i profesoreshës universitare në pension Danica Popović që Lista Studentore („Studentska lista – Studenti pobeđuju“) ta përfshijë heqjen e Ekspo 2027 në programin e saj kundër korrupsionit ka hapur debat në publikun serb. Gazeta Danas ka pyetur disa nga bashkëbiseduesit e saj për qëndrimet ndaj këtij propozimi — dhe përgjigjet janë të ndryshme.

Arkitekti Miljan Salata, kandidat në listën „Studentska lista – Studenti pobeđuju“, thotë se fillimisht duhet të rishikohen kontratat, arsyeshmëria e projektit dhe siguria e objekteve — sidomos pas tragjedisë në Novi Sad, ku rrëzimi i një strehe mori 16 jetë. Sipas tij, ekspertët duhet të garantojnë sigurinë e ndërtesave, ndërsa për heqjen nuk mund të flitet pa parë të gjitha kontratat: „Praktikisht nuk e dimë se çfarë kemi nënshkruar“, thekson ai.

Edhe ekonomisti Milan Kovačević këshillon kundër vendimeve të nxituara në çfarëdo drejtimi, pa u mbledhur më parë të dhëna mbi rentabilitetin dhe fizibilitetin e projektit. Në të njëjtën linjë, kandidatja Estela Radonjić Živkov thotë se i kupton arsyet e profesoreshës Popović, por përgjigjja nuk duhet të jetë „vendim i marrë paraprakisht“. Sipas saj, „Plani Studentor“ në pikën e tretë parashikon transparencë të plotë të prokurimeve publike dhe rishikim të projekteve shtetërore, sidomos atyre jo-transparente, të mbipaguara apo të realizuara me regjime të veçanta ligjore. „Ekspo është sigurisht një projekt i tillë dhe duhet të jetë objekt i një rishikimi serioz e të pavarur — vetëm pas kësaj mund të vendoset për fatin e tij“, thotë ajo.

Qëndrim më të ashpër ka Virdžinija Đeković Miketić nga Fakulteti i Arteve Dramatike. Ajo kujton se ekspozita e specializuar Ekspo nuk është mbajtur që nga viti 2017, pasi vendet kandidate hoqën dorë për shkak të mungesës së rentabilitetit, dhe vlerëson se vendimi për mbajtjen e Ekspo-s në Serbi është marrë pa diskutim dhe debat të gjerë publik. Đeković Miketić e sheh Ekspo-n si „çadër korrupsioni“ dhe propozon ndalimin dhe shtyrjen e realizimit të projektit, si dhe rishikimin e plotë të tij: një „forenzikë ekonomike“ të gjithë projektit dhe hapjen e plotë të dokumentacionit për prokurimet publike dhe ato jo-publike. Pas ndryshimit të pushtetit, hapi i parë duhet të jetë vlerësimi i të gjitha pasojave të ndalimit ose shtyrjes eventuale, thekson ajo.

Debati tregon se Lista Studentore, nëse fiton zgjedhjet, do të përballet menjëherë me dilemën e Ekspo 2027 — një projekt shumëmiliardësh që kritikët e lidhin me korrupsionin dhe mungesën e transparencës, por tërheqja e papritur e të cilit mund të sjellë kosto ligjore dhe financiare. Përgjigjja, duket, do të varet nga ajo që do të zbulojë rishikimi i premtuar i kontratave.

Burimi: Danas