Ankaraja përgatit kornizën ligjore për “Atdheun Blu”: projektligji për zonat detare në parlament para fundit të vitit

Turqia po e çon drejt institucionalizimit ligjor doktrinën detare “Atdheu Blu”. Siç njofton Kathimerini, duke cituar televizionin turk Habertürk, partia qeverisëse AKP ndodhet në fazën përfundimtare të përgatitjes së një projektligji që synon “mbrojtjen e të drejtave sovrane dhe të interesave kombëtare të Turqisë në dete”, me qendër Detin Egje dhe Mesdheun lindor.

Sipas raportimit të Habertürk, të përcjellë nga Kathimerini, hartimi i tekstit pritet të përfundojë në nëntor, ndërsa projektligji parashikohet të depozitohet në Asamblenë e Madhe Kombëtare të Turqisë para fundit të vitit. Me të do të përcaktohen rregullat bazë për shtrirjen dhe delimitimin e zonave të juridiksionit detar të vendit, duke zëvendësuar kornizën e ligjit të vitit 1982 për ujërat territoriale.

Sipas të njëjtave raportime, teksti ruan kufirin e gjashtë miljeve detare për ujërat territoriale në Egje dhe e cakton në dymbëdhjetë milje në Detin e Zi dhe në Mesdhe. Çdo aktivitet ekonomik, shkencor apo mjedisor brenda zonës ekskluzive ekonomike që pretendon Ankaraja do t’i nënshtrohet lejes së autoriteteve turke, rregull që shtrihet edhe mbi shtratin e detit dhe nëntokën e tij.

Në projektligj pritet të përfshihen edhe dispozita për përkufizimin ligjor të ishujve shkëmborë, të cilat në debatin publik turk lidhen me tezën e “zonave gri” në Egje. Doktrina “Atdheu Blu”, e formuluar fillimisht nga ish-oficerë të marinës turke, prej vitesh është në qendër të mosmarrëveshjeve greko-turke për shelfin kontinental dhe zonat detare; vetëm pak ditë më parë, më 21 tetor, ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan kishte deklaruar se nuk ekziston ndonjë propozim i tillë përpara parlamentit.

Athina dhe Nikosia i hedhin poshtë pretendimet e Ankarasë si pa bazë ligjore dhe theksojnë se e vetmja bazë për delimitimin e zonave detare është e drejta ndërkombëtare dhe Konventa e OKB-së për të Drejtën e Detit, sipas së cilës edhe ishujt gëzojnë të drejta të plota detare — qëndrim që Turqia e kundërshton. Kalimi i doktrinës në ligj të brendshëm pritet ta vështirësojë edhe më tej dialogun për projektet energjetike në Mesdheun lindor.