FOKUS – Serbia në zgjedhje të parakohshme parlamentare

BEOGRAD, 25 tetor /ATSH -AA/ – Qendrat e votimit u hapën të dielën në Serbi për zgjedhjet e parakohshme parlamentare, ku 6,45 milionë votues të regjistruar kanë të drejtë të zgjedhin 250 anëtarët e Asamblesë Kombëtare..

Në garë janë 18 lista zgjedhore me më shumë se 2.400 kandidatë, ndërsa votimi zhvillohet në afro 8.400 qendra votimi në mbarë vendin.

Qendrat e votimit u hapën në orën 7:00 sipas kohës lokale dhe pritet të mbyllen në orën 20:00 në këtë vend të Ballkanit Perëndimor.

Zgjedhjet po monitorohen nga vëzhgues vendas dhe ndërkombëtarë, përfshirë përfaqësues të Zyrës për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE/ODIHR), Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës (PACE) dhe Parlamentit Evropian.

Qytetarët serbë që jetojnë jashtë vendit mund të votojnë gjithashtu në 93 qendra votimi në 37 shtete, ndërsa më shumë se 102.000 prej tyre janë regjistruar për të votuar jashtë Serbisë.

Katër komuna serbe kanë caktuar edhe 60 qendra votimi për votuesit e regjistruar në Kosovën fqinje, ku në disa zona jetojnë komunitete serbe.

– Partia në pushtet përballet me rivalë të mbështetur nga studentët

Zgjedhjet mbahen pas disa muajsh protestash të udhëhequra nga studentët dhe një krize politike që çoi në dorëheqjen e presidentit Aleksandar Vuçiq në shtator.

Vuçiq synon të rikthehet në qeveri si kryeministër përmes Partisë Progresive Serbe (SNS), e cila është në pushtet.

SNS-ja, e cila ka dominuar politikën serbe që nga viti 2012, garon me listën zgjedhore “Aleksandar Vuçiq – Serbia e Bashkuar”.

Ndër rivalët e saj është lista e mbështetur nga studentët “Lista e Studentëve – Studentët Fitojnë”, e cila u shfaq pas protestave të shkaktuara nga shembja e një strehe mbi hyrjen e stacionit hekurudhor në Novi Sad në nëntor të vitit 2024, ku humbën jetën 16 persona.

Lëvizja studentore ka kërkuar që përgjegjësit për tragjedinë të japin llogari, më shumë transparencë dhe reforma për forcimin e sundimit të ligjit dhe institucioneve publike.

Në garë janë edhe Partia Socialiste e Serbisë (SPS), e udhëhequr nga Ivica Daçiq, koalicioni proevropian “Serbia Evropiane” dhe blloku nacionalist “E Djathta Autentike”.

Në këto zgjedhje, partitë politike shqiptare nga Lugina e Preshevës, përfshirë Preshevën, Bujanocin dhe Medvegjën, garojnë me një listë të përbashkët të quajtur “Koalicioni Shqiptar”, të kryesuar nga Shaip Kamberi.

– Si ndahen mandatet parlamentare

Serbia përdor sistemin e përfaqësimit proporcional për zgjedhjen e 250 deputetëve, ndërsa mandatet ndahen mes listave zgjedhore sipas metodës “D’Hondt”.

Listat zgjedhore në përgjithësi duhet të sigurojnë të paktën 3 për qind të votave për të hyrë në parlament, ndërsa listat që përfaqësojnë pakicat kombëtare përjashtohen nga ky prag.

Një parti ose koalicion duhet të sigurojë të paktën 126 mandate për të fituar shumicën dhe për të formuar qeverinë.