Arti inuit zbarkon në Bruksel: gati 250 vepra tregojnë shtatë dekada krijimi nga Arktiku kanadez

Arktiku kanadez ka zbritur në zemër të Brukselit. Në Muzeun e Artit dhe Historisë (Musée Art & Histoire), në parkun Cinquantenaire, është hapur ekspozita «Inuit – Impressions of the Canadian Far North», e cila mbledh gati 250 vepra — skulptura, vizatime dhe mbi të gjitha gravura — dhe ofron një panoramë prej rreth shtatë dekadash krijimi artistik nga Nunavut dhe Nunavik, dy rajonet inuite të Arktikut kanadez, siç njofton GUS. Ekspozita qëndron e hapur nga 16 tetori 2026 deri më 18 prill 2027.

Sipas vetë muzeut, për nga shkalla kjo është një ekspozitë e parë e këtij lloji në Europë dhe renditet ndër më të rëndësishmet që i janë kushtuar ndonjëherë artit bashkëkohor inuit në kontinent. Në Europë, arti inuit është njohur prej kohësh kryesisht përmes skulpturës, por artistët inuit kanë zhvilluar edhe një traditë të pasur grafike, ende pak të njohur për publikun europian, ndonëse gjerësisht të vlerësuar në Kanada — një nga figurat e saj më të njohura, Kenojuak Ashevak, ka veprën të paraqitur edhe në kartëmonedhën kanadeze prej 10 dollarësh.

Ndryshe nga qasja etnografike, që e trajton këtë art thjesht si dëshmi të një kulture, ekspozita vendos në qendër vetë artistët: komentet e tyre për veprat shoqërojnë ekspozimin në të gjitha sallat, ndërsa një seksion i kushtohet teknikave të gravurës, për të treguar se si lindin këto imazhe. Një iglu e madhe e rindërtuar shënon pikënisjen e itinerarit, që degëzohet në seksione tematike — kafshët detare dhe zogjtë e Arktikut, nata polare, shamanizmi dhe mitologjia — përkrah temave thellësisht bashkëkohore si ndryshimet shoqërore, marrëdhëniet gjinore dhe ndryshimi i klimës. Vëmendje e veçantë u kushtohet grave artiste, kontributi i të cilave në artin grafik inuit ka qenë veçanërisht i rëndësishëm për breza me radhë.

Baza e ekspozitës është koleksioni i shkrimtarit dhe poetit Carl Norac, i plotësuar me huazime nga muze belgë dhe europianë, mes tyre AfricaMuseum, Instituti Mbretëror Belg i Shkencave të Natyrës, Musée des Confluences në Lion, Musée-Château de Boulogne-sur-Mer dhe Museum Volkenkunde në Leiden, njofton agjencia belge Belga. Sipas raportimit të GUS, itinerarin e pasurojnë edhe programe paralele me punëtori, ligjërata, shfaqje filmash dhe aktivitete për fëmijë. Për publikun që artin inuit e njeh vetëm nga skulptura, kjo ekspozitë hap një dritare shumë më të gjerë mbi atë që artistët e Nunavut dhe Nunavik kanë për të thënë — me zërin e tyre, jo përmes stereotipeve.