Beshbarmak kazake — pjata kombëtare me mish të zier, petë të gjera dhe salcë qepe

Koha: Përgatitja 40 minuta (plus 40 minuta pushim i brumit), gatimi rreth 2 orë e 30 minuta (gjithsej rreth 3 orë e 30 minuta)
Porcione: 6 porcione

Përbërësit

Për mishin dhe lëngun:

• 1,2–1,5 kg mish qengji dhe/ose viçi me kockë (shpatull, brinjë ose këmbë), në copa të mëdha
• 1 qepë e plotë, e qëruar
• 1 karrotë (sipas dëshirës)
• 2 gjethe dafine
• 8–10 kokrra piper i zi
• Kripë, sipas shijes
• Rreth 3 litra ujë të ftohtë

Për petët:

• 500–600 g miell gruri
• 2 vezë
• 180–200 ml ujë (ose lëng mishi i ftohur)
• 1 lugë çaji kripë

Për salcën e qepës (chyk):

• 3 qepë të mëdha, të prera në gjysmërrathë të hollë
• Piper i zi i sapo bluar
• 2–3 garuzhde lëng mishi i nxehtë
• Majdanoz ose kopër e freskët, e grirë, për servirje

Hapat e përgatitjes

1. Vendoseni mishin në një tenxhere të madhe, mbulojeni me ujë të ftohtë dhe lëreni të vlojë. Hiqeni shkumën me kujdes, uleni zjarrin dhe shtoni qepën e plotë, karrotën, dafinën dhe piperin. Ziejeni ngadalë 2–2 orë e 30 minuta, derisa mishi të bëhet shumë i butë dhe të ndahet lehtë nga kocka. Kriposeni nga fundi i zierjes.
2. Ndërkohë përgatisni brumin: përzieni miellin me kripën, shtoni vezët dhe ujin pak nga pak dhe punojeni 8–10 minuta derisa të bëhet brumë i lëmuar dhe elastik. Mbulojeni dhe lëreni të pushojë 40 minuta.
3. Hapeni brumin në një sipërfaqe me miell në petë shumë të hollë, rreth 1–2 mm. Pritini në katrorë ose rombe të mëdha, rreth 7–8 cm, dhe lërini 10–15 minuta të thahen pak mbi një pecetë me miell.
4. Nxirreni mishin nga lëngu, ndajeni nga kockat dhe pritini ose copëtojeni në copa për t’u ngrënë lehtë. Kullojeni lëngun dhe mbajeni të nxehtë.
5. Për salcën e qepës: vendosni qepët e prera në një tenxhere të vogël, shtoni 2–3 garuzhde lëng të nxehtë dhe piper të zi dhe ziejini 5–7 minuta, derisa qepët të zbuten por të mos shkrihen.
6. Në lëngun e vluar zieni petët në tura, 4–6 minuta, derisa të zbuten. Kullojini lehtë, duke ruajtur pak lëng.
7. Servirja: në një pjatë të madhe të përbashkët shtroni petët si bazë, vendosni sipër copat e mishit dhe mbulojini me qepët e ngrohta dhe pak nga lëngu i tyre. Spërkateni me majdanoz ose kopër.
8. Shërbejeni menjëherë, me tasa të vegjël lëngu mishi (shorpo) anash për secilin. Tradicionalisht beshbarmaku hahet me dorë — prej nga vjen edhe emri “pesë gishta”.

Shënim: Në variantin festiv kazak përdoret edhe mish kali dhe sallami i kalit qazı (kazy), ndërsa në Kirgistan pjata njihet edhe si naryn / tuuralgan et (“mish i copëtuar”). Për përdorim shtëpiak, përzierja e qengjit me viçin jep shijen më të afërt me origjinalin pa e bërë pjatën të vështirë për t’u gjetur përbërësit.