Mafé senegaleze — gjella perëndimafrikane me mish viçi dhe salcë kikiriku

Mafé, e njohur edhe si maafé ose sauce d’arachide, është një nga gjellët më të dashura të Afrikës Perëndimore, e përhapur në Senegal, Mali dhe Gambi. Sekreti i saj është salca e trashë e kikirikut, që lidh mishin dhe perimet në një shije të ngrohtë, pak të ëmbël dhe lehtë pikante.

Përbërësit

Për 4 porcione:

• 2 lugë gjelle vaj vegjetal
• 500 g mish viçi për gjellë, i prerë në kubikë
• 1 qepë e madhe, e grirë hollë
• 3 thelpinj hudhër, të shtypur
• 250 g gjalpë kikiriku i lëmuar, pa sheqer
• 1 lugë çaji kumin i bluar
• 1 lugë çaji paprika
• 1 lugë çaji spec djegës pluhur (sipas shijes)
• kripë dhe piper i zi sipas shijes
• 400 g domate të prera në kubikë (1 kanaçe, me lëngun e vet)
• rreth 1 litër lëng mishi ose pule
• 2 karrota, të prera në kubikë
• 2 patate, të prera në kubikë
• 1 spec (çdo ngjyrë), i prerë në kubikë
• 150 g bamje, të prera në feta (opsionale)
• 100 g gjethe jeshile (spinaq ose kale), të grira
• majdanoz ose koriandër i freskët për zbukurim
• oriz i bardhë i zier, për servirje

Hapat e përgatitjes

1. Nxehni vajin në një tenxhere të madhe në zjarr mesatar-të lartë; skuqni kubikët e mishit derisa të marrin ngjyrë nga të gjitha anët, pastaj hiqini dhe lërini mënjanë.
2. Në të njëjtën tenxhere kaurdisni qepën dhe hudhrën derisa qepa të zbutet dhe të bëhet transparente.
3. Ulni zjarrin dhe shtoni gjalpin e kikirikut; përziejeni vazhdimisht derisa të shkrihet dhe të bashkohet me qepën.
4. Shtoni kuminin, paprikën, specin djegës, kripën dhe piperin, përziejeni, pastaj shtoni domatet me lëngun e tyre.
5. Hidhni lëngun pak nga pak duke përzier, derisa salca të bëhet e lëmuar; ktheni mishin në tenxhere.
6. Mbulojeni dhe lëreni të ziejë në zjarr të ulët rreth 30 minuta, derisa mishi të zbutet.
7. Shtoni karrotat, patatet, specin, bamjet dhe gjethet jeshile; përziejeni që perimet të mbulohen nga salca.
8. Ziejeni edhe 15–20 minuta, derisa perimet të jenë të buta.
9. Hiqeni nga zjarri, lëreni të pushojë pak që salca të trashet, dhe shërbejeni të nxehtë mbi oriz, të zbukuruar me majdanoz ose koriandër.

Koha e përgatitjes: rreth 20 minuta
Koha e gatimit: rreth 50 minuta
Koha gjithsej: rreth 1 orë e 10 minuta
Porcione: 4