Damianou: pagesa prej 25 milionë eurosh për kabllon Kretë–Qipro varet nga NAVTEX-i grek para fundit të tetorit

Pagesa prej 25 milionë eurosh e Republikës së Qipros për projektin e ndërlidhjes elektrike Great Sea Interconnector (GSI), që do të lidhë Kretën me Qipron, varet nga lëshimi i një NAVTEX-i nga qeveria greke para fundit të tetorit, deklaroi të hënën ministri qipriot i Energjisë, Tregtisë dhe Industrisë, Michalis Damianou, siç njofton Kathimerini. Sipas tij, qëllimi i Nikozisë është që shumat e dakorduara të paguhen në përpjesëtim me përparimin e punimeve, sepse angazhimi vlen për një projekt që ecën përpara dhe jo për një projekt që mbetet në vendnumëro.

Damianou i bëri deklaratat pas paraqitjes së buxhetit të ministrisë së tij për vitin 2027 para Komisionit të Financave të Parlamentit qipriot, raporton Energygame. Brenda komisionit, ministri bëri të ditur se Autoriteti Rregullator i Energjisë i Qipros (RAEK) ka njohur deri tani shpenzime prej 82 milionë eurosh nga 302 milionë eurot që ka kërkuar ADMIE, operatori grek që zbaton projektin, ndërsa qeveria do të procedojë me pagesën e 25 milionëve përmes buxhetit të shtetit. Paralelisht, vijon edhe studimi i Bankës Europiane të Investimeve për projektin, ndërsa pjesëmarrja e mundshme e shtetit në kapitalin aksionar do të shqyrtohet në një fazë të mëvonshme.

Angazhimi qipriot parashikon pagesa prej 25 milionë eurosh në vit për pesë vjet, me një tavan total prej 125 milionë eurosh, ndërsa kësti që i takonte vitit 2025 shtyhet, pasi gjatë atij viti punimet nuk përparuan. Projekti mbështetet edhe nga financimi europian prej 650 milionë eurosh, por pyetja se çfarë detyrimesh lindin nëse projekti nuk përfundon për shkak të rreziqeve gjeopolitike mbetet, sipas Damianout, një çështje e vështirë juridike, mbi të cilën do të shprehen juristët kompetentë.

Për konsumatorët qipriotë, ministri dha një garanci të qartë: ngarkesa përmes faturave të energjisë elektrike do të nisë vetëm kur projekti të përfundojë dhe energjia të transferohet në Qipro, ndërsa pjesa që u takon konsumatorëve parashikohet të shlyhet brenda 30 vjetësh, shkruan Typos. «Nëse nuk vjen energji në Qipro, nuk do të paguajmë», tha ai.

Sipas raportimit të Energygame, Damianou theksoi rëndësinë e GSI-së si për mjaftueshmërinë energjetike, ashtu edhe për arsye gjeopolitike, duke pranuar sfidat dhe rreziqet që e shoqërojnë zbatimin e tij. Ai shtoi se Nikozia informohet plotësisht nga Athina për zhvillimet dhe vuri në dukje rolin e Greqisë dhe të Francës, si dhe të interesave franceze të lidhura me projektin, për mbrojtjen e tij. NAVTEX-i i pritshëm ka të bëjë me rifillimin e kërkimeve detare për shtrimin e kabllos nënujore Kretë–Qipro, për të cilën kompania franceze Nexans ka kërkuar leje ditët e fundit.