Debati për Paktin e Mesdheut në Strasburg: energjia në qendër, amendament kundër provokimeve turke ndaj Greqisë dhe Qipros

Parlamenti Evropian diskutoi të martën në mbrëmje, në seancën plenare në Strasburg, mocionin për Paktin e Bashkimit Evropian për Mesdheun, ndërsa eurodeputetët qipriotë vendosën në qendër të debatit sektorin e energjisë, siç njofton Cyprus News. Rezoluta, që do të votohet të mërkurën, përcakton qëndrimin e Parlamentit Evropian për paktin dhe për marrëdhëniet mes BE-së dhe rajonit të Mesdheut.

Eurodeputeti i DIKO-së, Costas Mavrides, theksoi se BE-ja “ka potencialin” ta çojë gjithë Mesdheun drejt stabilitetit dhe prosperitetit përmes sektorit të energjisë, duke shtuar se rregullat e përbashkëta për Mesdheun janë ato të së drejtës ndërkombëtare, përfshirë konventat e OKB-së për të drejtën e detit. Ai përmendi infrastrukturën ekzistuese, si Forumin e Gazit të Mesdheut Lindor, ndërlidhjen elektrike Great Sea Interconnector dhe gazsjellësin EastMed, dhe tha se Qiproja ka luajtur vazhdimisht një rol udhëheqës, ndërsa Turqinë e quajti regjimin neo-osman që “mbetet shkelësi dhe ekspansionisti”. Mavrides iu drejtua me ironi shefes së politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e pranishme në seancë, duke e pyetur nëse ajo po e “shpërblen këtë shkelës dhe ekspansionist”.

Edhe eurodeputeti i ELAM-it, Geadis Geadi, kërkoi që pakti i ri të shërbejë si mjet bashkëpunimi me fokus sigurinë energjetike, ndërlidhjet elektrike, përballjen me migracionin e paligjshëm dhe kontrabandën e qenieve njerëzore, si dhe luftën kundër terrorizmit dhe kërcënimeve hibride, por duke u mbështetur te e drejta ndërkombëtare dhe jo te pretendimet e njëanshme. Sipas raportimit të Cyprus News, Geadi falënderoi kolegët që mbështetën amendamentin e tij, i cili nënvizon rëndësinë e projekteve evropiane me interes të përbashkët, si Great Sea Interconnector dhe EastMed, dhe dënon provokimet turke që pengojnë zbatimin e tyre, duke i thënë Kallas-it se Mesdheu “nuk mund të lejohet të bjerë viktimë e shantazhit turk”.

Amendamenti i Geadit është bashkënënshkruar, mes të tjerëve, nga eurodeputeti qipriot Fidias Panayiotou dhe nga eurodeputetja greke Afroditi Latinopoulou. Një amendament i dytë, i paraqitur nga vetë Latinopoulou dhe i bashkënënshkruar nga Geadi, thekson se provokimet e vazhdueshme të Turqisë ndaj Greqisë dhe Qipros, përfshirë shkeljet e përsëritura të të drejtave të tyre sovrane në Egje dhe në Mesdheun lindor, kërcënimi i vazhdueshëm i casus belli ndaj Greqisë, doktrina e “Atdheut Blu” dhe pushtimi i vazhdueshëm i një pjese të territorit të një shteti anëtar të BE-së, minojnë thelbësisht stabilitetin rajonal dhe çdo bashkëpunim të besueshëm euromesdhetar. Të dy amendamentet që përmendin Qipron do të paraqiten të mërkurën.

Një zë ndryshe ishte ai i eurodeputetit të AKEL-it, Giorgos Georgiou, i cili foli në emër të grupit “E Majta” dhe tha se Mesdheu është një rajon me potencial të madh, por i shënuar nga luftëra, pabarazi, drama e refugjatëve dhe kërcënime mjedisore. Sipas tij, pakti mund të jetë një mundësi e vërtetë për paqe dhe prosperitet, por jo nëse trajtohet si mjet për zgjerimin e ndikimit gjeopolitik të BE-së apo nëse përparësi marrin siguria, militarizimi dhe kontrolli i migracionit mbi nevojat e njerëzve. “Nuk mund t’i referohemi së drejtës ndërkombëtare duke pranuar njëkohësisht zbatimin e saj selektiv, si në rastin e Qipros dhe Palestinës”, tha Georgiou, duke shtuar se Mesdheu ka nevojë për solidaritet, bashkëpunim, dialog dhe paqe, jo për rivalitete të reja gjeopolitike.