Edison Gjergo, piktori i persekutuar nga regjimi komunist

Galeria Kombëtare e Arteve organizoi një mbrëmje kushtuar artistit Edison Gjergo (1939–1989), në kuadër të ciklit të bashkëbisedimeve “Ana tjetër e Realizmit Socialist: Artistët e Ndaluar”.

Studiuesi i artit shqiptar, Ylli Drishti zhvilli një bisedë me Gent Gjikolën, studiues dhe kurator pranë Galerisë Kombëtare të Arteve. Publiku pati mundësinë të njihej me jetën, veprën dhe fatin e një prej figurave më të veçanta të pikturës shqiptare të viteve 1960–1970.

Edison Gjergo u dënua me 25 prill të vitit 1975 “për agjitacion dhe propagandë kundër pushtetit popullor”, me tetë vjet burg. U lirua më 28 tetor 1982 por nuk u rikthye më në skenën artistike. Ai ndërroi jetë 7 vjet më pas.

Në Galerinë Kombëtare të Arteve ruhet ende një koleksion prej katër tablosh të tij: “Heroina Zonja Çurre” (1966), “Epika e yjeve të mëngjesit”(1971), “Fonditori” (1971) dhe “Portret malësoreje” (1972). Ishte pikërisht vepra e tij “Epika e yjeve të mëngjesit”, e cila u bë objekt debatesh estetike dhe më pas ideologjike, qe i kushtoi persekutimin.

Përmes veprave, kritikës së kohës dhe dokumenteve të përndjekjes së tij, në qendër të diskutimit ishte kërkimi i Gjergos për një gjuhë të veçantë piktorike.

Ky cikël takimesh synon të rikthejë në vëmendje historitë e artistëve shqiptarë të censuruar, të persekutuar ose të privuar nga krijimtaria gjatë regjimit komunist, duke krijuar një hapësirë reflektimi mbi artin, historinë dhe kujtesën kolektive.

Aktiviteti u zhvillua në kuadër të programit “Jehonat e Kujtesës”, organizuar nga Muzeu Kombëtar i Përgjimeve “Shtëpia me Gjethe”, me mbështetjen e Fondacionit Konrad Adenauer, në bashkëpunim me Galerinë Kombëtare të Arteve.