F-16 rumunë rrëzojnë dy dronë Geran mbi Detin e Zi, Bukureshti dëbon një diplomat rus dhe thërret mbledhje të NATO-s më 20 tetor

Dy avionë F-16 të Forcave Ajrore rumune rrëzuan të shtunën dy dronë që hynë pa autorizim në hapësirën ajrore të Rumanisë mbi ujërat territoriale në Detin e Zi, pranë Sulinës. Bukureshti shpalli person të padëshiruar një anëtar të ambasadës ruse dhe, me nismën e tij, Këshilli i Atlantikut të Veriut do të mblidhet më 20 tetor për mbrojtjen në Detin e Zi.

Sipas Reuters, Ministria rumune e Mbrojtjes tha se dy dronët hynë në ujërat rumune të shtunën në orën 14:59 dhe 15:01 GMT (17:59 dhe 18:01 me orën lokale). Ministri i Mbrojtjes Radu Miruta shkroi në Facebook se dronët u angazhuan dhe u rrëzuan pak minuta pasi kishin hyrë ilegalisht në vend, ndërsa ministrja e Jashtme Oana Toiu bëri të ditur se droni i parë u rrëzua brenda dy minutash, rreth 25 kilometra në juglindje të Sulinës, dhe i dyti në orën 18:05, rreth 20 kilometra në lindje të qytetit, katër minuta pas hyrjes në hapësirën ajrore, siç njofton IANS.

Sipas komunikatës së ministrisë të cituar nga AFP, objektivat e neutralizuar ishin dronë sulmues reaktivë të familjes Geran — versionet ruse të dronëve Shahed me projektim iranian. Reuters vë në dukje se ministria nuk e specifikoi origjinën e dronëve. Rumania, anëtare e NATO-s, ndan një kufi prej 614 kilometrash me Ukrainën, kryesisht përgjatë Danubit, dhe ka raportuar vazhdimisht shkelje të hapësirës së saj ajrore nga dronë rusë që nga pushtimi në shkallë të plotë i vitit 2022; ajo filloi t’i rrëzojë dronë të tillë në fillim të këtij viti, ndërsa vetëm në korrik u rrëzuan tre dronë në tri incidente të veçanta.

Incidenti vjen pak ditë pasi dy cisterna kimike u goditën nga dronë pranë brigjeve rumune të Detit të Zi — një burim ushtarak i NATO-s i tha Reuters-it se ato u goditën nga dronë rusë. Të dyja anijet ishin ankoruar pranë kanalit të Sulinës, që lidh Danubin me Detin e Zi dhe shërben si rrugë eksporti për Ukrainën, ndërsa kërkimet për shtatë marinarë të zhdukur vazhdojnë. Sipas Reuters-it, të paktën pesë anije të tjera mallrash janë goditur në 10 ditët e fundit pranë brigjeve të Rumanisë dhe Bullgarisë fqinje, me 23 marinarë të raportuar të vdekur ose të zhdukur, shumica e incidenteve jashtë ujërave territoriale të NATO-s.

Pas incidentit, Ministria e Jashtme rumune shpalli person të padëshiruar (persona non grata) një anëtar të Ambasadës së Rusisë në Bukuresht dhe urdhëroi largimin e tij nga vendi, siç njofton IANS. Ministria thirri gjithashtu ambasadorin e Rusisë në Rumani, Vladimir Lipayev, dhe i shprehu protestë të fortë kundër këtyre veprimeve “të paligjshme dhe të papërgjegjshme”, duke theksuar atribuimin e qartë të përgjegjësisë.

“Deti i Zi do të jetë sërish i sigurt”, shkroi Toiu në platformën X, duke shtuar se aleatët dhe partnerët e BE-së janë informuar. Me nismën e Rumanisë, më 20 tetor do të mbahet një mbledhje e posaçme e Këshillit të Atlantikut të Veriut për mbrojtjen dhe frenimin në Detin e Zi; Rumania dhe Bullgaria janë në kontakt të ngushtë për koordinim dhe për përshpejtimin e hapave drejt Qendrës së BE-së për Sigurinë Detare në Detin e Zi, ndërsa ushtria rumune, tha Toiu, është përgatitur për intensitet më të madh të ndërhyrjeve hibride dhe do të vazhdojë t’i japë përparësi mbrojtjes ajrore dhe sigurisë detare. Në Moldavi, në kufirin verilindor të Rumanisë, zyrtarët thanë se një dron tjetër ra në një rrethinë veriore pranë kufirit me Ukrainën, pa viktima apo dëme, ndërsa pesë dronë rusë ranë në territorin moldav brenda pak më shumë se 17 orësh të enjten dhe të premten, siç njofton Reuters.