Fanella zyrtare kundër kopjeve: sfida e piraterisë për Meksikën gjatë Botërorit 2026

Tifozët e Kupës së Botës 2026 kanë bërë që emocionet e ndeshjeve të dalin jashtë stadiumeve dhe të pushtojnë rrugët e Ciudad de México. Në tregjet e rrugës dhe në trotuare shihen kopje jo të autorizuara të fanellave të kombëtares, trofeve, maskotave zyrtare dhe artikujve të tjerë të turneut, ndërsa qyteti është një nga tre vendstacionet mexikane të turneut, bashkë me Guadalajara dhe Monterrey.

Fenomenin e kopjeve e vërejnë tregtarë, ekspertë dhe konsumatorë, raporton Associated Press, dhe sipas tyre është nxitur nga një kombinim faktorësh: impuniteti, korrupsioni në dogana, rritja e sektorit informal dhe çmimet e larta të produkteve zyrtare që shtyjnë qytetarët drejt ofertave më të lira në rrugë dhe platforma online. Francisco Rivas, drejtori i Observatorio Nacional Ciudadano, vë në dukje se krimi i organizuar dhe kërcënimet për bizneset formale përkeqësojnë situatën.

Sipas raportit “Mapping Global Trade in Fakes 2025” të Organizimit për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik dhe Zyrës së Pronësisë Intelektuale të Bashkimit Europian, Meksika figuron ndër blerësit më të mëdhenj të kopjeve jo të autorizuara në nivel global, duke renditur vendin e shtatë në këtë listë.

Qeveria e presidentes Claudia Sheinbaum ka ndërmarrë veprime, përfshirë konfiskime masive të mallrave piratë dhe miratimin në mars të një rregullimi të posaçëm për përshpejtimin e procedurave të patentave. Megjithatë, specialistët thonë se këto masa nuk mjaftojnë përballë një problemi të kompletuar dhe të ngulitur në praktika të korruptuara.

Në qendër historike të kryeqytetit, pranë pallatit të qeverisë, tregtarët ofrojnë fanella joserioze nën vëzhgimin e dukshëm të policisë që rrallë ndërhyn. Lizeth Herrera, mësuese e edukimit fizik 26-vjeçare, tregoi se shumë blerës preferojnë kopjet për shkak të çmimit: një fanellë zyrtare Adidas shitet mbi 2.000 pesos (rreth 117 dollarë), ndërsa një kopje kushton rreth 250 pesos (rreth 14 dollarë).

Në tregun La Lagunilla dhe lagjen Tepito, të njohura për tregtinë e palicencuar, shitjet online të fanellave piratë janë rritur ndjeshëm pas sukseseve të kombëtares nikoqire. Mariana Villalobos, 26 vjeçe, thotë se shitjet e saj në internet janë dyfishuar dhe i justifikon ofertat si një zgjidhje për konsumatorë me buxhete të ndryshme. Sektori informal përfaqëson mbi gjysmën e fuqisë punëtore të vendit, që sipas të dhënave zyrtare ishte 62.1 milionë punonjës në prill.

Ndërsa disa kompani me aktivitet në tregun sportiv, si korporata B2B, janë përqendruar në komunikime më agresive për të promovuar produkte zyrtare, Gabriela Valdés, nën-drejtoreshë ekzekutive e grupit, pranon se do të nevojiten fushata ndërgjegjësimi dhe një qasje kulturore për të ndryshuar perceptimet e konsumatorëve dhe për të mbrojtur punën kreative pas dizenjove zyrtare.

Pavarësisht konfiskimeve dhe ndryshimeve rregullatore, pirateria vazhdon të jetë e pranishme në rrugët dhe platformat tregtare të Meksikës, çështje që raportet dhe vëzhgimet lokale i vënë nën dritë, sipas Associated Press.