FOKUS – Norvegjia shqyrton rikthimin e “gjigantëve të armëve” në fondin sovran prej 2,3 trilionë dollarësh

– Një komision i ngritur nga qeveria norvegjeze ka propozuar ndryshimin e rregullave etike të fondit sovran të pasurisë së Norvegjisë, më i madhi në botë, për t’i lejuar të investojë sërish në kompani të mëdha të industrisë së mbrojtjes që prodhojnë armë bërthamore ose pjesët e tyre, sipas “Reuters”.

Fondi, me vlerë rreth 2,3 trilionë dollarë, mund të investojë sërish në kompani si “Airbus”, “Boeing”, “BAE Systems”, “Lockheed Martin” dhe “Safran”, nëse propozimi miratohet.

Sipas rregullave aktuale, fondi nuk mund të investojë në kompani të përfshira në prodhimin e armëve bërthamore.

Komisioni propozon që ky ndalim të hiqet për prodhuesit me qendër në shtetet aleate të Norvegjisë në NATO, që zotërojnë armë të tilla.

Rishikimi i rregullave vjen pas polemikave për investimet e fondit në kompaninë amerikane “Caterpillar”, prodhuese e makinerive të rënda, të cilat, sipas akuzave të ngritura në këtë çështje, janë përdorur nga Izraeli në operacionet në Gaza dhe në Bregun Perëndimor.

Vendimi për të shitur aksionet e kompanisë nxiti kundërshtime nga administrata amerikane.

Komisioni propozon gjithashtu ndryshimin e mënyrës se si kontrollohen investimet për respektimin e standardeve etike.

Ndër të tjera, ai rekomandon që Këshilli i Etikës të mos ketë më të drejtën të propozojë drejtpërdrejt përjashtimin e kompanive nga fondi.

Rekomandimet do të jenë në konsultim publik deri më 15 janar 2027.

Qeveria norvegjeze pritet t’i paraqesë parlamentit qëndrimin e saj në pranverën e vitit të ardhshëm.

Fondi sovran u krijua për të investuar të ardhurat e Norvegjisë nga nafta dhe gazi, në mënyrë që pasuria e vendit të ruhet edhe për brezat e ardhshëm. /