Hetimi i BIRN: Serbia dha mbi 110 mijë euro për shoqata në Maqedoni që mbështesin Vuçiqin

Siç njofton Fokus, duke iu referuar hetimit të Rrjetit Ballkanik të Gazetarisë Hulumtuese (BIRN), që nga viti 2023 Drejtoria për Diasporë e Serbisë u ka paguar të paktën 250.000 euro organizatave të diasporës serbe në Maqedoninë e Veriut, Bosnjë e Hercegovinë dhe Serbi, për të cilat BIRN ka konstatuar se publikisht e promovojnë partinë SNS të Aleksandar Vuçiqit, përsërisin narrativa ruse, madhërojnë kriminelë lufte ose përfaqësojnë retorikë të djathtë kundër të ashtuquajturës “ideologji gjinore”.

Sipas hetimit të BIRN-it, të paktën 111.700 euro nga këto mjete kanë përfunduar te tri shoqata në Maqedoni. Paratë, siç raporton Fokus, janë ndarë përmes Drejtorisë për Diasporë pranë Ministrisë së Punëve të Jashtme të Serbisë, kryesisht për projekte që lidhen me kulturën, besimin ortodoks, ruajtjen e alfabetit cirilik dhe identitetin serb.

Mes përfituesve është shoqata kumanovase “Mir, sloga, stabilnost” (“Paqe, harmoni, stabilitet”), e cila më 23 maj organizoi një tubim në mbështetje të Vuçiqit, ku, siç njofton Fokus, morën pjesë disa qindra njerëz me flamuj maqedonas dhe serbë dhe me bluza me sloganin partiak të SNS-së “Srbija pobedjuje” (“Serbia fiton”). Sipas BIRN-it, vetëm 38 ditë para tubimit shoqata kishte marrë 3.400 euro nga Drejtoria serbe për Diasporë për projekte fetare ortodokse, ndërsa disa javë më vonë iu ndanë edhe 2.500 euro të tjera për ruajtjen e cirilikës.

Siç njofton Fokus, e njëjta shoqatë në prill të vitit të kaluar organizoi autobusë falas dhe sandviçë për qytetarë nga Kumanova që udhëtuan në një tubim partiak të SNS-së në Beograd, dhe sipas hetimit ajo edhe më parë ka organizuar udhëtime nga Maqedonia në tubime të partisë së Vuçiqit.

Shumën më të madhe ndër tri shoqatat në Maqedoni e ka marrë Qendra Kulturore Serbe – Shkup: 84.500 euro që nga viti 2023. Kryetarja e saj, Vasilka Kitanoviq, sipas BIRN-it rregullisht publikon përmbajtje që lidhen me SNS-në në rrjetet sociale; ajo nuk iu përgjigj kërkesave për koment. Përfituese tjetër është Bashkësia e Serbëve në Maqedoni – Manastir, e cila që nga viti 2023 ka marrë 21.300 euro. Kryetari i saj, Zoran Zhugiq, sipas hetimit publikisht i kritikon protestat studentore në Serbi dhe organizatën vëzhguese të zgjedhjeve CRTA, ndërsa ka shpërndarë edhe përmbajtje që mohojnë gjenocidin në Srebrenicë. Zhugiq e ka mohuar se mjetet janë përdorur për qëllime politike.

Hetimi, siç thekson Fokus duke cituar BIRN-in, duket se i konfirmon paralajmërimet e shoqërisë civile serbe për keqpërdorim të mjeteve shtetërore për financimin e organizatave të afërta me SNS-në, disa prej të cilave nuk kanë as zyra, as të punësuar, as aktivitete të dukshme.