IN MEMORIAM – 11 Shtatori, 25 vjet nga sulmet terroriste në SHBA që ndryshuan botën

– Më 11 shtator 2001, Shtetet e Bashkuara të Amerikës u goditën nga një seri sulmesh terroriste që tronditën jo vetëm vendin, por edhe mbarë botën.

Ngjarjet e asaj dite u shndërruan në një nga momentet më të rëndësishme dhe më tragjike të shekullit XXI.

Katër avionë pasagjerësh u rrëmbyen nga 19 terroristë të lidhur me rrjetin al-Kaida.

Dy prej avionëve u përplasën me kullat binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork, ndërsa një avion tjetër goditi Pentagonin, selinë e Departamentit amerikan të Mbrojtjes.

Avioni i katërt, i linjës ajrore “United Airlines Flight 93”, u rrëzua në një fushë pranë Shanksville në Pensilvani, pasi pasagjerët dhe ekuipazhi tentuan të rimerrnin kontrollin e avionit nga rrëmbyesit.

Asnjë nga 246 personat që ndodheshin në katër avionët nuk mbijetoi.

Sulmet shkaktuan vdekjen e rreth 3 000 njerëzve, përfshirë pasagjerë, punonjës të shërbimeve të emergjencës dhe njerëz që ndodheshin në ndërtesat e goditura.

Qindra zjarrfikës, policë dhe punonjës të tjerë të emergjencës humbën jetën gjatë përpjekjeve për të shpëtuar njerëzit.

Shkatërrimi i kullave binjake në Manhattan u transmetua drejtpërdrejt në televizionet e të gjithë botës.

Pamjet e tymit, zjarreve dhe shembjes së ndërtesave u bënë simbol i një tragjedie që ndryshoi perceptimin global mbi terrorizmin dhe sigurinë.

Pas sulmeve, Shtetet e Bashkuara të Amerikës nisën një fushatë të gjerë kundër al-Kaidës dhe organizatave terroriste.

Në tetor 2001, SHBA-ja dhe aleatët e saj ndërhynë ushtarakisht në Afganistan, ku regjimi taleban kishte strehuar udhëheqësin e al-Kaidës, Osama bin Laden.

Pas 11 shtatorit ndryshuan ndjeshëm edhe masat e sigurisë në aeroporte dhe kufij.

U miratuan ligje të reja kundër terrorizmit, u zgjeruan kompetencat e agjencive të sigurisë dhe udhëtimet ajrore në mbarë botën iu nënshtruan kontrolleve shumë më të rrepta.

Sot, 25 vjet më vonë, 11 shtatori mbetet një plagë e thellë për familjet e viktimave dhe për shoqërinë amerikane.

Çdo vit, në Nju Jork, në Pentagon dhe në Shanksville, zhvillohen ceremoni përkujtimore ku lexohen emrat e personave që humbën jetën.

Përtej përkujtimit të viktimave, 11 shtatori vazhdon të jetë një pikë referimi për politikën ndërkombëtare.

Luftërat që pasuan, ndryshimet në sigurinë globale dhe pasojat politike të ndërhyrjeve amerikane në Lindjen e Mesme dhe Afganistan kanë ndikuar në zhvillimet botërore për dekada.