Irani përgatit ceremoninë më të madhe shtetërore mortore në histori për Ajatollah Ali Khamenein

Irani po përgatit funeralin më të madh shtetëror në historinë e Republikës Islamike, me ceremoni që shtrihen në pesë qytete anembanë Iranit dhe Irakut gjatë gjashtë ditëve duke filluar nga e shtuna, ndërsa vendi varros të ndjerin Ajatollah Ali Khamenei gati katër muaj pas vdekjes së tij në sulmet e para amerikane-izraelite të luftës më 28 shkurt.

Khamenei shërbeu si ajatollah i Republikës Islamike për 37 vjet, mbajtësi i dytë më jetëgjatë i këtij posti që nga themelimi i Republikës Islamike pas revolucionit të vitit 1979.

I lindur në vitin 1939 në Mashhad, ai shërbeu si president i Iranit nga viti 1981 deri në vitin 1989 përpara se të zgjidhej si ajatollah nga Asambleja e Ekspertëve, organi i zgjedhur i dijetarëve islamikë përgjegjës për emërimin e udhëheqësit suprem, pas vdekjes së Ajatollah Ruhollah Khomeini.

Autoritetet thonë se koha është caktuar për një periudhë deeskalimi relativ, me Iranin dhe SHBA-në që kanë ndaluar shkëmbimet e zjarrit ndërsa bisedimet mbi memorandumin e mirëkuptimit vazhdojnë.

Teherani është i prirur të sigurojë që ceremonia të vazhdojë pa ndërprerje përpara një audience ndërkombëtare.

Ceremonitë do të fillojnë në Teheran të shtunën dhe të dielën në kompleksin e lutjeve Mosalla, vendi kryesor i Teheranit për tubime fetare shtetërore në shkallë të gjerë.

Mosalla, emri i të cilit do të thotë “vend lutjeje”, ka pritur funeralet e figurave të larta të Republikës Islamike dhe shërben si qendër simbolike e ceremonive shtetërore të zisë.

Procesioni kryesor i varrimit do të zhvillohet të hënën përgjatë një rruge 10 kilometrash nga Sheshi Imam Hossein deri në sheshin Azadi ose sheshin “Liria”, vendi i madh publik që ka qenë vendi i tubimeve masive përcaktuese të historisë iraniane, që nga revolucioni i vitit 1979 deri te protestat më të mëdha të vendit.

Kryebashkiaku i Teheranit ka thënë se pritet të marrin pjesë rreth 20 milionë njerëz, duke e përshkruar atë si “tubimin më të madh në historinë e qytetit”.

Procesioni do të shkojë më pas në Qom më 7 korrik, duke u zhvilluar midis faltores së Fatima Masoumeh dhe Xhamisë Jamkaran.

Komi është qendra e mësimit islamik shiit në Iran dhe qyteti seminar më i rëndësishëm në botë për Islamin Shiit Dymbëdhjetësh.

Xhamia Jamkaran, në periferi të qytetit, është e lidhur me Imamin e Fshehur, Mehdiun, dhe është ndër vendet më të rëndësishme të pelegrinazhit në Islamin Shiit.

Trupi do të transferohet më pas në Irak, ku janë planifikuar ceremoni në Naxhaf dhe Qerbela, dy qytetet më të shenjta në Islamin shiit, ku ndodhen edhe faltoret e Imamit të Parë, Aliut, dhe Imamit të Tretë, Huseinit.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, vizitoi të dy qytetet gjatë një udhëtimi në Irak dhe u takua me guvernatorët e tyre për të çuar përpara përgatitjet.

Mashhadi, vendlindja e Khameneit, është qyteti më i shenjtë i Iranit. Atje ndodhet faltorja e Imam Rezait, Imamit të Tetë të Islamit Shiit, dhe fondacioni fetar më i pasur në vend, Astan Quds Razavi, një perandori e gjerë ekonomike, lidhjet financiare të së cilës shtrihen në të gjitha institucionet shtetërore, përfshirë IRGC-në. Autoritetet vlerësojnë se tetë deri në dhjetë milionë njerëz do të marrin pjesë në varrim.

Organizata paraushtarake Basij po koordinon logjistikën. Autostradat e Teheranit do të shndërrohen në zona të përkohshme parkimi, dhe xhamitë, shkollat, palestrat sportive dhe universitetet do të shndërrohen në akomodime.

Secila prej 22 distrikteve të Teheranit do të presë pjesëmarrës në zi nga njëra prej 31 provincave të Iranit. Fluturimet pritet të anulohen dhe hyrja në qytetet kryesore pritet të kontrollohet rreptësisht.

IRGC-së i është caktuar siguria dhe kontrolli i turmave në qytetet kryesore. Një komitet i kryesuar nga Zëvendëspresidenti i Parë Mohammad Reza Aref ka mbikëqyrur përgatitjet për javë të tëra.

Mbetet e paqartë nëse Mojtaba Khamenei, ajatollahu i ri i Iranit, i cili nuk është shfaqur në publik që nga emërimi i tij pas vdekjes së babait të tij, do të marrë pjesë në ceremoni.

Mediat amerikane raportuan, duke cituar zyrtarë iranianë, se Mojtaba Khamenei pësoi lëndime të rënda në sulmet që vranë të atin dhe i është nënshtruar disa operacioneve. Irani nuk i ka konfirmuar këto raportime.

Presidenti pakistanez Asif Ali Zardari dhe kryeministri Shehbaz Sharif kanë konfirmuar se një delegacion zyrtar do të marrë pjesë.

Mbetet e paqartë se cilët udhëheqës nga shtetet arabe të Gjirit, disa prej të cilave u shënjestruan nga raketat dhe dronët iranianë gjatë luftës – ose nga Rusia dhe Kina do të marrin pjesë dhe në çfarë niveli.