Japonia nis misionin historik MMX drejt hënës Phobos të Marsit

Japonia nisi të hënën misionin hapësinor MMX (Martian Moons eXploration), udhëtimin e parë në histori që synon të sjellë në Tokë mostra nga një hënë e Marsit. Siç njofton Space.com, raketa H3 u ngrit nga qendra hapësinore Tanegashima në orën 21:41 me orën e Evropës Qendrore (04:41 e mëngjesit të 20 tetorit me orën e Japonisë), duke e çuar sondën e agjencisë japoneze JAXA drejt sistemit të Marsit.

Sipas raportimit të Scientific American, misioni do të mbërrijë në sistemin e Marsit në gusht 2027 dhe do t’i studiojë për disa vjet dy hënat e planetit, Phobos dhe Deimos, përpara se sonda të ulet në Phobos. MMX mban dy pajisje marrjeje mostrash: një shpuese që gërmon nën sipërfaqe dhe një pajisje pneumatike, e zhvilluar me kontributin e NASA-s, që e liron dhe e mbledh materialin me shpërthime gazi azoti. Qëllimi është të mblidhen të paktën 10 gramë material, të cilat kapsula e kthimit do t’i sjellë në Tokë në vitin 2031, me ulje në Woomera të Australisë.

Pjesë e misionit është edhe roboti i vogël eksplorues Idefix, i zhvilluar nga agjencitë hapësinore të Francës (CNES) dhe Gjermanisë (DLR), i cili do të jetë mjeti i parë që lëviz në sipërfaqen e një hëne të Marsit dhe do ta eksplorojë Phobos-in për rreth 100 ditë. Siç bën të ditur qendra gjermane e hapësirës DLR, MMX është misioni më i madh japonez drejt sistemit diellor dhe partnerë në të janë edhe NASA dhe Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA).

Pyetja shkencore që misioni synon ta zgjidhë është origjina e dy hënave: shkencëtarët janë ende të ndarë nëse Phobos dhe Deimos janë asteroidë të kapur nga graviteti i Marsit apo mbetje të një përplasjeje gjigante me planetin. Sipas ekipit të analizës së mostrave të JAXA-s, përbërja e materialit të sjellë në Tokë mund të tregojë edhe se si uji dhe lënda organike — blloqet ndërtuese të jetës — arritën te planetët shkëmborë.

Nisja e suksesshme e MMX-së merr peshë edhe më të madhe sepse programi i NASA-s për sjelljen e mostrave nga vetë Marsi ka mbetur pezull: mostrat e mbledhura nga roveri Perseverance presorin ende në sipërfaqen e planetit. Prandaj, siç thekson Scientific American, materiali nga Phobos mund të jetë rruga e vetme realiste që materiali i parë nga sistemi i Marsit të mbërrijë në laboratorët e Tokës brenda kësaj dekade — dhe bashkë me të, ndoshta, edhe kokrra të vetë shkëmbit të Marsit, të spërkatura drejt hënës nga përplasjet e lashta.