Justina Shiroka-Pula zgjidhet presidente e Kosovës, si raportuan mediat e rajonit dhe ato ndërkombëtare?

Kuvendi i Kosovës ka zgjedhur ekonomisten dhe akademiken Justina Shiroka-Pula presidente të Republikës, në një votim të zhvilluar në orët e para të së mërkurës, vetëm pak para skadimit të afatit kushtetues. Me zgjedhjen e saj, Kosova shmangu shpërndarjen e Kuvendit dhe organizimin e zgjedhjeve të reja parlamentare, shkruajnë Reuters dhe Associated Press

Shiroka-Pula mori 81 vota nga 120 deputetë, vetëm një votë më shumë se minimumi i nevojshëm prej 80 votash. Sipas RFE/RL, votimi i fshehtë nisi vetëm gjashtë minuta para mesnatës, ndërsa procesi përfundoi 12 minuta pas mesnate. Megjithatë, zgjedhja e saj e shmangu shpërndarjen automatike të Kuvendit dhe një tjetër palë zgjedhjesh të parakohshme, transmeton Telegrafi.

Zgjedhja e presidentes ishte rezultat i një marrëveshjeje të minutës së fundit mes Lëvizjes Vetëvendosje të kryeministrit Albin Kurti dhe Partisë Demokratike të Kosovës (PDK). Marrëveshja u lidh me miratimin e ndryshimeve ligjore që kufizojnë kompetencat e Dhomave të Specializuara në Hagë, shkruan Reuters.

Një nga detajet më të pazakonta të procesit ishte se Justina Shiroka-Pula e kishte mësuar se ishte kandidate për presidente gjatë një lidhjeje të drejtpërdrejtë në TV Dukagjini, sipas materialit të Al Jazeera Balkans. Pak kohë më pas, Kuvendi e zgjodhi atë në krye të shtetit.

Emri i saj u propozua nga Kurti në orët e vona të së martës, ndërsa kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, e pranoi kandidaturën dhe propozoi Eliza Hoxhën si kandidate kundërshtare. Sipas RFE/RL, Shiroka-Pula ishte më herët anëtare e PDK-së, ndërsa Hamza pranoi kandidaturën e saj në kuadër të marrëveshjes që zhbllokoi procesin, shkruan RFE/RL

Para votimit për presidenten, Kuvendi miratoi me 88 vota ndryshimet në ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës. Sipas RFE/RL, ndryshimet kufizojnë juridiksionin e gjykatës, vendosin një tavan prej 15 vitesh për dënimet me burgim, parashohin që dënimet të vuhet në Kosovë dhe u hapin mundësinë personave me aktgjykime të formës së prerë që të jenë subjekt i faljeve presidenciale. RFE/RL

Ndryshimet parashohin gjithashtu ngushtimin e periudhës kohore të mbuluar nga gjykata në periudhën nga 1 korriku 1999 deri më 31 dhjetor 2000, si dhe kufizimin e juridiksionit për vepra të lidhura drejtpërdrejt me pretendimet për trafikim organesh në disa qendra paraburgimi të identifikuara në raportin e Këshillit të Evropës të vitit 2011. Ekspertët juridikë kanë paralajmëruar se ndryshimet mund të përballen me shqyrtim kushtetues dhe se Kosova duhet të respektojë detyrimet e saj ndërkombëtare, shkruan RFE/RL

Marrëveshja politike erdhi pas një dite të gjatë përplasjesh mes Vetëvendosjes dhe PDK-së. Sipas RFE/RL, përparimi u arrit pas ofertës së tretë të Kurtit, e cila përfshinte kandidaturën e Shiroka-Pulës dhe votimin e ndryshimeve për Dhomat e Specializuara para zgjedhjes së presidentes, u tha ndër tjera nga RFE/RL

Zgjedhja e Shiroka-Pulës u zhvillua në një atmosferë të tensionuar, pas protestave të zhvilluara kundër ndryshimeve në ligjin për Dhomat e Specializuara. Më 5 tetor, policia përdori gaz lotsjellës dhe ujëhedhës për të shpërndarë protestuesit jashtë Kuvendit. Sipas Reuters, të paktën 17 persona u lënduan, përfshirë gjashtë pjesëtarë të policisë, ndërsa tre protestues u ndaluan, transmeton Telegrafi.

Tensionet u përshkallëzuan pas vendimit të Dhomave të Specializuara më 16 shtator, me të cilin ish-presidenti Hashim Thaçi dhe tre ish-krerë të tjerë të UÇK-së u dënuan. Sipas RFE/RL, Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 vjet, ndërsa Rexhep Selimi me 13 vjet. Të katër të dënuarit janë duke e apeluar vendimin.

Shiroka-Pula, e lindur në vitin 1953, është ekonomiste dhe akademike. Ajo ka shërbyer si ministre e Ekonomisë nga viti 2008 deri më 2011, ndërsa më vonë ka qenë deputete e PDK-së. Para zgjedhjes presidente, ajo drejtonte Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, shkruajnë Reuters dhe RFE/RL

Me zgjedhjen e saj, Shiroka-Pula bëhet presidentja e tretë grua e Kosovës që nga pavarësia e vendit. Sipas Associated Press, kandidatura e saj ishte një kompromis i minutës së fundit mes partisë në pushtet dhe PDK-së.

Posti i presidentes në Kosovë është kryesisht ceremonial, por përfshin kompetenca të rëndësishme në politikën e jashtme dhe rolin e komandantes së përgjithshme të forcave të armatosura. Për më tepër, Shiroka-Pula duhet ta miratojë ligjin që kufizon kompetencat e Dhomave të Specializuara në mënyrë që ai të hyjë në fuqi, shkruan Associated Press

Pas betimit, Shiroka-Pula deklaroi se e pranonte detyrën “me nder të madh dhe përgjegjësi të plotë”, ndërsa theksoi se mandati i saj nuk i përket vetëm një personi, por qytetarëve, institucioneve dhe shtetit, shkruan Associated Press

Zgjedhja e saj për momentin e mbyll krizën e gjatë institucionale në Kosovë dhe shmang një proces të ri zgjedhor, ndërsa vëmendja tani pritet të përqendrohet te zbatimi i marrëveshjes politike dhe ndryshimet në ligjin për Dhomat e Specializuara. /Telegrafi/