KLIMĒ – Evropa dhe BM përballen me rreziqe ekonomike në rritje mes valëve të të nxehtit

BRUKSEL, 11gusht /ATSH – AA/ -Valët ekstreme të të nxehtit dhe thatësira vazhdojnë të intensifikohen në të gjithë Evropën dhe Mbretërinë e Bashkuar, duke prishur sektorët e bujqësisë, energjisë dhe transportit dhe duke kërcënuar rritjen ekonomike mes një rënieje që rezulton në produktivitetin e punës.

Ndryshimet klimatike vazhdojnë të shkaktojnë ngjarje ekstreme të motit si valët e të nxehtit dhe reshjet e reduktuara të shiut në Evropë, duke prekur kontinentin që nga maji.

Kushtet e thatësirës janë përkeqësuar, nivelet e ujit të lumenjve kanë rënë në minimume historike dhe zjarret janë përhapur në zona të gjera që nga fillimi i valëve të të nxehtit.

Zonat e gjelbra në Evropë dhe Mbretërinë e Bashkuar janë transformuar dukshëm në peizazhe të shkreta mes nxehtësisë ekstreme dhe motit të thatë.

Temperatura mesatare në Evropën Perëndimore në qershor dhe korrik arriti në 21.62 gradë Celsius, më e larta ndonjëherë për këtë periudhë, njoftoi Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike “Copernicus” i BE-së.

Temperaturat e larta të zgjatura kanë tharë tokën edhe më tej, ndërsa humbja e lagështisë ka krijuar mjedis të favorshëm për temperatura më të larta, duke formuar një cikël vetëpërtëritës.

Mbretëria e Bashkuar pa mot jashtëzakonisht të thatë në prill, i ndjekur nga një seri e paprecedentë valësh të të nxehtit në maj, qershor dhe korrik.

Agjencia e Mjedisit e Mbretërisë së Bashkuar tha se korriku ishte periudha më e thatë ndonjëherë për vendin ndërsa gjysma e Anglisë dhe i gjithë Uellsi u përballën me kushte thatësire të papritura dhe të rënda.

Të gjithë sektorët bujqësorë u prekën nga këto ngjarje moti, sipas organizatës kërkimore ECIU me seli në Londër. Sezoni i korrjes së vitit 2026 pritet të jetë më i keqi i regjistruar ndonjëherë për vendin.

Nxehtësia e lartë uli lagështinë e nevojshme që kokrrat të mbusheshin dhe rendimentet të rriteshin.

Prodhimi i grurit, elbit të pranverës dhe tërshërës mund të binte me rreth 2.5 milionë tonë metrikë, duke shkaktuar potencialisht një humbje prej 390 milionë paund (526.5 milionë dollarë) për fermerët e Mbretërisë së Bashkuar.

Përfaqësuesit e fermerëve paralajmërojnë se çmimet e perimeve në raftet e dyqaneve mund të rriten.

Ndikimi total i thatësirës dhe nxehtësisë ekstreme në ekonominë evropiane mund të arrijë nivele më të konsiderueshme, duke ulur potencialisht produktin e brendshëm bruto (PBB) të BE-së me rreth 1 për qind, tha Bankës Holandeze “Triodos”.

Një humbje e këtij niveli do të eliminojë rritjen ekonomike të BE-së të parashikuar më parë për vitin, duke arritur në një humbje prej rreth 180 miliardë eurosh.

Bujqësia dhe ushqimi, prodhimi i energjisë, transporti dhe logjistika, si dhe produktiviteti i punës do të luanin role kyçe në humbjen ekonomike ndërsa banka pret që ndikimi më i madh i nxehtësisë ekstreme të rrjedhë nga një rënie e produktivitetit të punës në veçanti.

Banka vlerëson se nxehtësia mund të çojë në një humbje prej rreth 0.6 për qind në ekonominë e BE-së përmes ndikimit të saj në produktivitetin e punës.

Ndërkohë, transporti i mallrave është prekur shumë nga nivelet rekord të ulëta të ujit në lumin Rain, një nga korridoret kryesore tregtare dhe industriale të Evropës.

Nivelet e ujit në Kaub, një pikë kritike në Rhine, pritet të bien në një shifër këtë javë, gjë që mund të nënkuptojë se transporti komercial i mallrave, anijet e pasagjerëve dhe anijet turistike mund të mos jenë në gjendje të operojnë në seksione të caktuara të lumit, sipas shoqatës gjermane të transportit të brendshëm BDB.

Me rënien e nivelit të ujit, anijet mund të transportojnë më pak ngarkesë, duke kërkuar më shumë udhëtime për të transportuar të njëjtin vëllim mallrash që mund të transportonin anijet në një udhëtim.

Zinxhirët e furnizimit industrial janë nën presion nga situata, duke rritur kostot e transportit të kimikateve, çelikut, qymyrit, produkteve të naftës dhe lëndëve të tjera të para.

Në vitin 2018, lumi Rhine pa një rënie të ngjashme të niveleve të ujit, duke rezultuar në tkurrjen e rritjes ekonomike të Gjermanisë me rreth 0.3 pikë përqindjeje gjatë dy tremujorëve, tha ING.

Një rajon tjetër që vuan nga ndikimi është pellgu i lumit Danub, nivelet e ulëta rekord të ujit në Danub për shkak të thatësirës po ndikojnë si transportin lumor, ashtu edhe prodhimin e energjisë elektrike në Evropën Qendrore dhe Lindore

Niveli i ujit të Danubit në Budapest ra në 10 centimetra, nën nivelin më të ulët të mëparshëm prej 33 centimetrash të parë në vitin 2018.

Prodhimi në termocentralin bërthamor Paks të Hungarisë u ndikua nga niveli i ulët i ujit, pasi prodhimi normal i termocentralit prej rreth 2.000 megavat ra në 240 megavat.

Ndërsa shkalla e rrjedhës së Danubit ra nën një të tretën e nivelit të tij normal, një njësi në termocentralin bërthamor të Rumanisë “Cernavoda” u hoq nga linja ndërsa kapaciteti i njësisë tjetër u reduktua. Hidrocentrali më i madh i Serbisë funksionon me rreth 20 për qind të kapacitetit të tij normal në të njëjtën kohë.

Ndikimi i thatësirës në prodhimin e energjisë elektrike erdhi në të njëjtën kohë me rritjen e kërkesës për energji elektrike për shkak të nevojave të sistemit të ajrit të kondicionuar dhe ftohjes mes valëve të të nxehtit, duke i shtyrë çmimet e energjisë elektrike në të gjithë kontinentin shumë mbi nivelet normale.