Malajzia i jep lejen e parë startup-it DTEC për të dërguar metale të rralla në SHBA për kërkime

Një startup me shumicë pronësie amerikane ka marrë lejen për të eksportuar material të metaleve të rralla drejt Shteteve të Bashkuara për qëllime kërkimore, në atë që drejtori i tij e përshkroi si miratimi i parë i lëshuar sipas rregullave të reja të lehtësuara të eksportit të Malajzisë, njofton Reuters. Kompania DTEC Mineral and Metal Technology mund të eksportojë deri në 700 tonë metrike karbonat metalesh të rralla nga shteti Perak, ndërsa dërgesa e parë, prej rreth 30 tonësh, pritet këtë fundjavë, tha drejtori ekzekutiv Milan Perlly në një intervistë për Reuters.

Sipas raportimit të Reuters, materiali do t’u dërgohet kompanive dhe institucioneve kërkimore amerikane për të testuar teknologjitë e ndarjes dhe rafinimit të elementeve të metaleve të rralla nga depozitat e argjilës jonike të Malajzisë. DTEC është e regjistruar në Malajzi dhe 51 për qind e saj zotërohet nga shtetas amerikanë, përfshirë vetë Perlly-n, i lindur në Malajzi.

Malajzia ndaloi eksportin e metaleve të rralla të papërpunuara në vitin 2024 për të mbrojtur burimet e saj, por kishte lejuar disa dërgesa drejt Kinës — prodhuesit më të madh të këtyre mineraleve kritike, që përdoren nga pajisjet mjekësore te telefonat celularë — në kuadër të një projekti pilot minierash në Perak. Këtë muaj, siç njofton Reuters, vendi i lehtësoi më tej kufizimet, duke publikuar udhëzime për eksportin e kushtëzuar për kërkime ose përpunim, me synimin të zhvillojë kapacitetet vendase të rafinimit dhe të përfitojë nga kërkesa në rritje e vendeve perëndimore që duan të zvogëlojnë varësinë nga Kina.

Perlly tha se DTEC synon të ndërtojë një impiant përpunimi në Malajzi brenda tre viteve të ardhshme. “Qëllimi ynë është vërtet të zhvillojmë talentin malajzian, njohuritë dhe një ekosistem industrish që mbështesin zgjerimin e metaleve të rralla në vend”, citohet ai nga Reuters. Kompania ka marrë një shprehje mbështetjeje nga Banka e Eksportit dhe Importit e SHBA-së për financim të mundshëm deri në 650 milionë dollarë për rafinerinë e propozuar malajziane; banka dhe ambasada amerikane në Kuala Lumpur nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.

Sipas vlerësimeve të qeverisë, Malajzia ka rreth 16.1 milionë tonë metrike depozita metalesh të rralla, por i mungon teknologjia për t’i nxjerrë dhe përpunuar ato. Ambasada amerikane tha më 14 tetor se më shumë se një duzinë kompanish amerikane po shqyrtojnë projekte nxjerrjeje dhe përpunimi në Malajzi, ndërsa Uashingtoni po garon për teknologji më të reja dhe më të pastra rafinimi për të thyer dominimin e Kinës në këtë sektor, përfundon Reuters. Ministria malajziane e burimeve natyrore nuk iu përgjigj kërkesës për koment, ndërsa Bloomberg kishte raportuar javën e kaluar se ministria kishte miratuar një aplikim të vetëm eksporti sipas rregullave të reja, pa e emërtuar kompaninë.