Monopoli i naftës dhe kostoja e korrupsionit në Shqipëri

Shqipëria përballet me një paralizë të përditshme: trafik të rënduar, mungesë standardesh në sigurinë rrugore dhe institucione që shpesh dështojnë. Këto probleme rrezikojnë jetën e qytetarëve dhe krijojnë një realitet të pasigurt, ku qytetarët paguajnë shumë për shërbime publike me cilësi të ulët.

Sipas javanews, pas bllokimit në ngushticën e Hormuzit çmimet globale të naftës dhe energjisë u rritën, por në Shqipëri kjo rritje u përforcua nga praktika monopoliste në tregun e karburantit: qytetarët paguajnë më shumë se në vendet fqinje, ndërsa pagat mbeten ndër më të ulëtat në rajon.

Vërehet se përfitimet nga tregu i karburantit shpërndahen në mënyrë të pabarabartë dhe favore i shkojnë grupeve të lidhura me pushtetin, duke dëmtuar konkurrencën dhe transparencën. Kjo reflektohet në çmime të larta dhe në mungesë stimujsh për përmirësim të shërbimeve.

Në të njëjtën kohë, prioritetet e qeverisë dëshmohen problematike: planifikimet për një stadium të përkohshëm me kosto rreth 50 milionë euro për një artist të huaj kanë ngjallur reagime, veçanërisht kur sektorët e tjerë kulturorë dhe artizanët vendas jetojnë në kushte të vështira.

Gjendja e infrastrukturës rrugore është e rëndë. Projekti Milot–Balldren ka vonesa të gjata, ndërsa shifrat e përmendura për kosto—374 milionë euro për 17 kilometra—ngrejnë dyshime për menaxhim të dobët dhe përfitime të dyshimta. Në vende të tjera kjo do të nxiste hetime parlamentare dhe reagim publik.

Korrupsioni nuk është vetëm vjedhje parash: ai humb kohë, zhvillim dhe jetë. Qytetarët paguajnë përmes taksave, humbin orë në trafik dhe përballen me shërbime të paga-paçme. Diskriminimet rajonale dhe trajtimi i turistëve nga Kosova si elementë sezonalë tregojnë mungesë vizioni dhe uniteti kombëtar.

Përballë këtyre dështimeve, reagimi qytetar mbetet mjet shprese dhe presion për ndryshim: protesta janë shprehje e kërkesës për drejtësi, institucione funksionale dhe politika që vendosin qytetarin në qendër. Raporton javanews se refuzimi për të pranuar gënjeshtrat është themeli i ndryshimit demokratik.