«Murtaja Portokalli»: statuja e artë e Trump-it lakuriq që tronditi Parlamentin Evropian

Të martën, më 6 tetor, në një korridor të ngarkuar të ndërtesës së Parlamentit Evropian në Strasburg u zbulua një nga veprat më provokuese politike të vitit: një statujë 2.6 metra e presidentit amerikan Donald Trump, lakuriq dhe e mbuluar tërësisht me fletë ari 23-karatësh, siç njofton CNN. Vepra e artistit danez Jens Galschiøt, e titulluar «The Orange Plague» («Murtaja Portokalli») dhe e njohur edhe si «King of Injustice» («Mbreti i padrejtësisë»), e paraqet Trump-in të ulur mbi shpatullat e një burri të brishtë e të shëmbëllyer, me këmbët e përthyer rreth kokës së bartësit — një imazh i peshës së pushtetit që e shtyp njeriun e thjeshtë, shkruan Hyperallergic.

Në njërën dorë statuja mban një shkop të gjatë golfi me një top golfi në formë globi, simbol i shtrirjes botërore të Trump-it dhe shpërfilljes së shëndetit të planetit; në dorën tjetër, peshoret e drejtësisë. Në pllakën e piedestalit është gdhendur mbishkrimi: «Unë jam ulur mbi shpinën e një njeriu. Ai po fundoset nën barrën time. Do të bëj gjithçka për ta ndihmuar. Përveçse të zbres nga shpina e tij.» — nënshkruar «Mbreti i padrejtësisë», raporton USA Today.

Për Galschiøt-in, vepra është një protestë satirike kundër sulmeve të Trump-it ndaj tranzicionit të gjelbër dhe rendit botëror të bazuar në rregulla. «Trump-it i pëlqen ari», tha artisti për CNN pas zbulimit: «Në një farë mënyre, mendoj se kjo skulpturë do t’i pëlqente.» Artisti shpjegon se vepra referon përrallën e Hans Christian Andersen «Rrobat e reja të perandorit» (1837) — Trump «beson se ari e bën të madh», shkruan Hyperallergic — dhe synon të nisë «një debat të domosdoshëm se si Shtetet e Bashkuara po shkatërrojnë të vetmen shans të botës për t’iu kundërvënë katastrofës klimatike».

Ekspozita nuk është iniciativë zyrtare e BE-së, por u sponsorizua nga eurodeputeti danez Per Clausen i grupit të majtë (GUE/NGL), i cili ftoi personalisht artistin në Strasburg. Statuja kishte qëndruar e mbuluar me një pëlhurë portokalli që nga e hëna, para se të zbulohej gjatë javës plenare, dhe do të mbetet e aksesueshme për ligjvënësit dhe stafin deri të enjten, më 8 tetor. Clausen tha se nuk i frikësohet reagimit të Trump-it: «Nëse dikush është aq lëkurëhollë sa të mos durojë që kjo skulpturë të ekspozohet në Parlamentin Evropian, atëherë nuk ka vend në skenën botërore», citohet ai nga Deutsche Welle.

«The Orange Plague» debutoi në nëntor të vitit 2025 në Konferencën e OKB-së për klimën COP30 në Belém të Brazilit, më pas u ekspozua në Konferencën e Sigurisë së Mynihut dhe udhëtoi midis Danimarkës dhe Gjermanisë, përpara se të mbërrinte në Strasburg. Gjatë zbulimit, Galschiøt shpërndau qindra kopje miniaturë të skulpturës, të printuara 3D, si suvenire për vizitorët dhe stafin. Artisti është i njohur për ndërhyrje skulpturore provokuese mbi çështje globale — ndër veprat më të famshme të tij është «Pillar of Shame» (1997), në kujtim të viktimave të masakrës së Tiananmenit.