Raporti: Gati gjysma e fëmijëve në SHBA thithin nivele të rrezikshme të ndotjes së ajrit

Pothuajse gjysma e fëmijëve në Shtetet e Bashkuara po përjetojnë nivele të rrezikshme të ndotjes së ajrit, sipas një raporti të ri. Ekspertët

Pothuajse gjysma e fëmijëve në Shtetet e Bashkuara po përjetojnë nivele të rrezikshme të ndotjes së ajrit, sipas një raporti të ri. Ekspertët paralajmëruan se heqja e gjerë e masave mbrojtëse nga presidenti amerikan, Donald Trump do ta përkeqësojë situatën.

Raporti i 27-të vjetor i cilësisë së ajrit nga Shoqata Amerikane e Mushkërive (ALA), i publikuar të mërkurën, vlerëson ndotjen në të gjithë vendin duke vlerësuar nivelet e smogur si dhe rritjet gjatë gjithë vitit të ndotjes nga grimcat, të njohura zakonisht si blozë. Raporti analizoi të dhënat e mbledhura me cilësi të garantuar midis viteve 2022 dhe 2024.

Studimi zbuloi se 33.5 milionë fëmijë në SHBA – 46% e atyre nën 18 vjeç – jetojnë në zona që kanë marrë një notë jokaluese për të paktën një masë të ndotjes së ajrit. Raporti zbuloi gjithashtu se 7 milionë fëmijë, ose 10% e të gjithë fëmijëve në SHBA, jetojnë në komunitete që nuk i kanë përmbushur të tre masat.

Raporti zbuloi më tej se komunitetet me ngjyrë janë të ekspozuara në mënyrë disproporcionale ndaj ajrit të pashëndetshëm. Si rezultat, ata kanë më shumë gjasa të jetojnë me një ose më shumë probleme shëndetësore kronike që i bëjnë ata më të prekshëm ndaj ndotjes, duke përfshirë astmën, diabetin dhe sëmundjet e zemrës.

Smogu mbetet ndotësi më i përhapur që ndikon në shëndetin e amerikanëve. Midis viteve 2022 dhe 2024, 38% e popullsisë së SHBA-së – afërsisht 129.1 milionë njerëz – u ekspozuan ndaj niveleve të ozonit që vunë shëndetin e tyre në rrezik. Ky shënon numrin më të lartë të regjistruar në raportin e ALA-s në gjashtë vjet dhe një rritje prej 3.9 milionësh nga viti i kaluar.

Disa faktorë kontribuan në këto nivele të ndotjes së pashëndetshme, duke përfshirë nxehtësinë ekstreme, thatësirën dhe zjarret në pyje, të cilat kanë ekspozuar një pjesë gjithnjë e në rritje të popullsisë ndaj ozonit të dëmshëm, thuhet në raport.

Rajonet më të prekura nga nivelet e larta të ozonit përfshijnë shtetet jugperëndimore nga Kalifornia në Teksas, si dhe pjesën më të madhe të perëndimit të mesëm. Kjo është shkaktuar kryesisht nga tymi nga zjarret në Kanada në vitin 2023 që kaluan në SHBA , së bashku me temperaturat e larta dhe modelet e motit që favorizuan formimin e ozonit në vitet 2023 dhe 2024 – veçanërisht në shtetet jugore.

Që kur u rikthye në detyrë vitin e kaluar, administrata Trump ka nisur të paktën 70 veprime për të hequr mbrojtjen mjedisore dhe klimatike. Midis tyre është lehtësimi i rregulloreve për termocentralet që kufizojnë merkurin dhe toksinat e tjera të rrezikshme në ajër.

Të tjera tërheqje përfshijnë përmbysjen e kufizimeve mbi burimet kryesore të ndotjes së ajrit, shpërbërjen e komiteteve këshillimore të EPA-s për cilësinë e ajrit dhe ndërprerjen e praktikës së vlerësimit të vlerës monetare të jetëve të shpëtuara duke kufizuar lëndën e imët grimcore dhe ozonin, ndërkohë që ende llogariten kostot për kompanitë.