Rijetësimi i Rrugës së Pazarit të Vjetër, gjurmë historike drejt Kalasë së Shkodrës

Kalldrëmi i Rrugës së Pazarit të Vjetër, një nga rrugët historike që të çonte drejt Kalasë së Shkodrës, do të restaurohet dhe rikthehet në funksion si pjesë e projektit gjithëpërfshirës për Rijetësimin e Kalasë së Shkodrës.

Pas pastrimit dhe çlirimit nga bimësia, rruga do të restaurohet dhe pajiset me sinjalistikën e nevojshme, ndriçim për orët e natës dhe barriera mbrojtëse për vizitorët që do t’i drejtohen kalasë përmes këtij itinerari. Ndërhyrja është pjesë e investimeve të Fondit Shqiptar të Zhvillimit, të financuara nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH).

Rikthimi i Rrugës së Pazarit nuk përfaqëson vetëm restaurimin e një kalldrëmi të vjetër. Është rikthimi në funksion i një gjurme historike, që lidh të shkuarën me të tashmen dhe nxjerr në pah vlera që për vite me radhë kanë mbetur të fshehura nga urbanizimi i vrullshëm.

Dikur, funksioni parësor i kalave ishte ai ushtarak dhe administrativ. Për këtë arsye, ato ndërtoheshin në pika dominuese, por njëkohësisht planifikoheshin në lidhje të drejtpërdrejtë me lagjet dhe hapësirat jashtë mureve, përmes rrugëve dhe hyrjeve të kontrolluara.

Për t’u ngjitur në Kalanë e Shkodrës, dikur ndiqej Rruga e Pazarit të Vjetër, e cila lidhej me Mullirin e Danes dhe, në një pikë, bashkohej me Rrugën e Asqerëve, në anën lindore të kalasë.

Në faqen jugore të kodrës ekzistonte edhe një tjetër rrugë, e njohur si Rruga e Varrit, ose Mezar Jolli. Ajo humbi gradualisht rëndësinë e saj, veçanërisht pas zhvendosjes së komandës nga kalaja, pas vitit 1865. Nëpërmjet kësaj rruge transportoheshin trupat e të vdekurve, kryesisht ushtarë, për t’u varrosur në lagjen “Alibegaj”.