SHBA heq kushtet e të drejtave të njeriut për ndihmën ushtarake 320 milionë dollarëshe për Egjiptin: vendimi, për “rolin ndihmues” të Kajros në luftën me Iranin

Departamenti amerikan i Shtetit ka hequr kushtet e të drejtave të njeriut për mbi 300 milionë dollarë ndihmë ushtarake për Egjiptin, duke e arsyetuar vendimin me “rolin ndihmues” të Kajros që nga nisja e luftës së SHBA-së me Iranin, sipas një letre drejtuar ligjvënësve amerikanë, të cilën e ka siguruar agjencia Reuters.

“Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka vendosur të heqë kërkesën e certifikimit për 320 milionë dollarë të programit FMF të vitit fiskal 2025 për Egjiptin”, thuhet në letrën drejtuar disa komisioneve të Kongresit, të datës 21 shtator. Sipas një memorandumi shoqërues, kjo pjesë e ndihmës ushtarake u cilësua “e nevojshme për programet kundër terrorizmit, sigurinë kufitare ose mospërhapjen, ose ndryshe e rëndësishme për interesin e sigurisë kombëtare të Shteteve të Bashkuara”.

Memorandumi, i datës 4 shtator dhe i nënshkruar nga Rubio, thotë se ushtrimi i kësaj kompetence “është thelbësor për marrëdhënien SHBA–Egjipt dhe prioritetet e sigurisë kombëtare të SHBA-së, veçanërisht në dritën e rolit ndihmës të Egjiptit pas Operacionit Epic Fury” — emri me të cilin ushtria amerikane e quan fushatën ndaj Iranit të nisur së bashku me Izraelin në fund të shkurtit. Memorandumi nuk shpjegon se çfarë saktësisht përbën ky “rol ndihmues”; dy burime në Uashington, të njohur me letrën, konfirmuan për agjencinë Reuters se dokumenti është autentik.

Egjipti ka marrë mbështetje të konsiderueshme amerikane që pas nënshkrimit të traktatit të paqes me Izraelin në 1979-n, dhe rreth 1.3 miliardë dollarë ndihmë ushtarake në vit që nga fundi i viteve ’80. Një pjesë e kësaj ndihme i nënshtrohet kushteve të lidhura me të drejtat e njeriut dhe demokracinë, të cilat mund të hiqen për arsye të sigurisë kombëtare — mbajtja pezull e këtyre fondeve, edhe nën ish-presidentin Joe Biden, ka shkaktuar përplasje mes Kajros dhe Uashingtonit në të kaluarën.

Lufta me Iranin i ka shtuar presionin ekonomik Egjiptit përmes çmimeve më të larta të karburanteve dhe ndërprerjeve të tjera, ndërsa Kajro ka luajtur edhe një rol kyç në negociatat për armëpushimin në Gaza, ndonëse roli i tij në ndërmjetësimin për konfliktin me Iranin ka qenë më i kufizuar. Deri tani, as Departamenti i Shtetit dhe as Ministria e Jashtme egjiptiane nuk kanë komentuar vendimin.