Shtëpia e Bardhë i kërkon Kinës dënimin me vdekje për trafikantët e fentanilit pas samitit Trump–Xi

Shtëpia e Bardhë ka zbuluar se administrata Trump i ka “inkurajuar fuqimisht” autoritetet kineze të ekzekutojnë disa nga kriminelët që prodhojnë dhe shpërndajnë kimikatet pararendëse për fentanilin e paligjshëm — një kërkesë e rrallë që vjen pas samitit treditësh të javës së kaluar mes presidentit Donald Trump dhe liderit kinez Xi Jinping në Uashington, siç njofton New York Post.

“Në gusht 2026, duke vepruar mbi informacionin e zbatimit të ligjit amerikan, Kina arrestoi 21 shtetas kinezë për prodhimin dhe shpërndarjen e kimikateve pararendëse për prodhuesit e paligjshëm të drogës në Amerikën e Veriut,” thuhet në njoftimin e Shtëpisë së Bardhë pas samitit, të cituar nga New York Post. “Shtetet e Bashkuara inkurajuan fuqimisht dënimet maksimale, përfshirë dënimin me vdekje ku është e zbatueshme.”

Pekini ka bërë edhe lëshime të tjera në luftën kundër drogës: vendosi kontrolle të reja eksporti për dy kimikate pararendëse që dërgohen te prodhuesit në Amerikën e Veriut dhe i klasifikoi orfinat — opioide sintetike që mund të jenë 10 herë më të fuqishme se fentanili — si droga vdekjeprurëse. Edhe para vizitës së Xi-së, Kina kishte publikuar udhëzime më të ashpra për krimet që lidhen me fentanilin.

Fentanili mbetet një nga krizat më vdekjeprurëse të shëndetit publik në SHBA: vdekjet nga mbidoza kulmuan në vitin 2022 me gati 74,000 viktima në një vit të vetëm, ndërsa të dhënat e fundit tregojnë një rënie dramatike — 44,564 vdekje nga mbidoza e opioideve në vitin 2025, sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC). Kina është identifikuar prej kohësh si furnizuesi kryesor i kimikateve pararendëse që kartelët meksikanë përdorin për të prodhuar fentanil, metamfetaminë dhe nitazene.

Trump kishte vendosur vitin e kaluar një tarifë 10% mbi të gjitha eksportet kineze duke cituar pikërisht shqetësimet për kimikatet pararendëse të fentanilit, megjithëse tarifat e vendosura në bazë të Aktit IEEPA u rrëzuan nga Gjykata e Lartë në shkurt. Vizita e javës së kaluar ishte e para e Xi-së në Shtëpinë e Bardhë që nga viti 2015 dhe e para në tokën amerikane që nga viti 2023. Përveç progresit për fentanilin, samiti solli edhe shtytjen e Trump-it që Kina të rrisë rafinimin e naftës, dhuratën e dy pandave gjigante, një sistem njoftimi për inteligjencën artificiale dhe lehtësim tarifor për rreth 30 miliardë dollarë mallrash.