Skandale korrupsioni dhe hetime gjyqësore, vala e nxehtë politike në Spanjë kërcënon të djegë Sanchezin

Pedro Sanchez po përballet me krizën më serioze politike të mandatit të tij tetëvjeçar si kryeministër i Spanjës, pasi një sërë skandalesh tani kërcënojnë hapur qëndrimin e tij në pushtet.

Më herët këtë javë, policia spanjolle bastisi zyrat e partisë në pushtet në Madrid, si pjesë e një hetimi për raste korrupsioni që dyshohet se lidhen me rrethin e ngushtë të Sanchez. Disa ditë më parë, një nga aleatët e tij më të ngushtë dhe më të rëndësishëm u padit.

Këto ngjarje i shtohen një zinxhiri të gjatë skandalesh dhe çështjesh të rënda penale që përfshijnë bashkëpunëtorë dhe anëtarë të familjes, kanë përhapur një hije të zezë dyshimi mbi partinë në pushtet dhe po forcojnë presionin për zgjedhje të parakohshme në vendin iberik.

Kriza e fundit shpërtheu kur policia bastisi selinë e Partisë Socialiste në Madrid, si pjesë e një hetimi mbi përdorimin e fondeve të partisë në një fushatë për të diskredituar kritikët e qeverisë dhe njerëzit që kishin ngritur padi kundër saj ose aleatëve të saj. Dokumentet u sekuestruan gjatë operacionit, dhe Ana Fuentes, e cila ka qenë përgjegjëse për financat e partisë që nga viti 2021, është midis të dyshuarve.

Sipas dosjes së çështjes, zyrtarët e partisë dyshohet se kanë paguar dhjetëra mijëra euro për njerëzit që kishin ndërmarrë veprime kundër organizatave të krahut të djathtë që kishin ngritur ankesa kundër anëtarëve të familjes së Sanchez. Hetuesit besojnë se fatura fiktive u përdorën për të fshehur pagesat.

Udhëheqësi i Partisë Popullore Konservatore, Alberto Nunez Feijoo, tha se qeveria ishte “në kulmin e saj” dhe i bëri thirrje Sanchez të jepte dorëheqjen dhe të thërriste zgjedhje të parakohshme. “Sa bastisje të tjera? Sa ryshfete të tjera?” pyeti ai.

Rasti që duket se po shkakton trazirat më të mëdha në qeveri, megjithatë, ka të bëjë me ish-kryeministrin José Luis Rodríguez Zapatero, i cili konsiderohet një aleat i ngushtë politik i Sánchez. Gjykatësi përgjegjës për çështjen dyshon se Zapatero drejtoi një rrjet që përdori ndikimin e tij politik për të siguruar një paketë shpëtimi shtetëror prej 53 milionë eurosh për linjën ajrore “Plus Ultra” gjatë pandemisë në vitin 2021.

Autoritetet vlerësojnë se Zapatero mori 2.6 milionë euro përmes kompanive të ndryshme, disa prej të cilave ishin të lidhura me partnerin e tij të biznesit dhe të tjerat me vajzat e tij. Hetuesit gjithashtu pretendojnë se rrjeti kishte lidhje si me regjimin e Nicolas Maduro në Venezuelë ashtu edhe me Kinën. Ai mohon të gjitha akuzat dhe pohon se gjithmonë ka vepruar ligjërisht.

Rasti e ndërlikon pozicionin e Sanchez, pasi Zapatero është bërë një nga aleatët e tij më të ngushtë politikë vitet e fundit. Ai ka mbrojtur publikisht politikat e qeverisë dhe ka ndihmuar në vendosjen e kontakteve me aleatët katalanas dhe baskë në parlament. Sanchez ishte gjithashtu në pushtet kur u miratua paketa e shpëtimit të linjës ajrore, duke ngritur pyetje se si u mor vendimi.

Pavarësisht presionit, Sanchez vazhdon të mbështesë paraardhësin e tij, duke shprehur “respekt të plotë për prezumimin e pafajësisë” të Zapateros dhe duke u zotuar të bashkëpunojë plotësisht me drejtësinë.

Megjithatë, problemet e qeverisë nuk kufizohen vetëm në këtë rast. Vitin e kaluar, Sánchez u detyrua të kërkonte falje kur u zbulua se bashkëpunëtori i tij i ngushtë dhe zyrtari i tretë i rangut në Partinë Socialiste, Santos Cerdan, po hetohej për përfshirje të mundshme në një skandal ryshfeti në lidhje me kontratat publike.

Ish-Ministri i Transportit José Luis Ávalos, i cili tashmë po hetohet për ryshfet në rastet e prokurimit gjatë pandemisë, ishte gjithashtu i përfshirë në të njëjtin rast. Sipas raportimeve, kanë dalë gjithashtu prova se ai kishte paguar gra për shërbime prostitucioni, duke shkaktuar turp të mëtejshëm për Partinë Socialiste.

Hetimet arrijnë familjen e kryeministrit: Gruaja dhe vëllai në qendër të vëmendjes

Vështirësitë nuk ndalen këtu. Anëtarët e familjes së Sanchez janë gjithashtu në shënjestrën e gjyqësorit. Gruaja e tij, Begoña Gomez, është nën hetim që nga viti 2024 për një sërë krimesh, duke përfshirë përvetësim, ndikim të paligjshëm dhe keqpërdorim të fondeve publike

Autoritetet dyshojnë se ajo e përdori pozicionin e saj si gruaja e kryeministrit për të avancuar interesat private dhe për të siguruar një pozicion në Universitetin Complutense të Madridit. Ajo i mohon akuzat, por në prill u mor një vendim për ta nxjerrë atë në gjyq.

Vëllai i kryeministrit, David Sanchez, do të dalë gjithashtu në gjyq për akuzat e ushtrimit të ndikimit dhe shpërdorimit të detyrës në lidhje me emërimin e tij në një pozicion muzikor në qytetin e Badajoz në vitin 2017. Nëse dënohet, ai përballet me deri në tre vjet burg.

Sanchez thotë se rastet që përfshijnë gruan dhe vëllain e tij janë pjesë e një fushate politike kundër familjes së tij. Ai i ka quajtur akuzat një “farsë të turpshme” dhe ka vënë në dyshim pavarësinë e disa gjyqtarëve në Spanjë.

Ka gjithashtu trazira në sistemin gjyqësor. Prokurori i përgjithshëm i Spanjës, Álvaro García Ortiz, i cili u emërua me mbështetjen e qeverisë, u dënua për rrjedhje informacioni konfidencial në një rast që përfshinte partneren e guvernatores rajonale të Madridit, Isabel Diaz Ayuso. Pas dënimit të tij, atij iu ndalua të mbante poste publike për dy vjet.

Ndërsa aventurat ligjore vazhdojnë, pozicioni politik i Sanchez vazhdon të dobësohet. Në katër zgjedhjet e fundit rajonale, socialistët janë mundur nga Partia Popullore konservatore. Në Andaluzi, dikur e konsideruar si një bastion i socialistëve, partia regjistroi rezultatin e saj më të keq në historinë e saj. Sondazhet e opinionit sugjerojnë se nëse zgjedhjet kombëtare do të mbaheshin sot, Partia Popullore do të fitonte dhe potencialisht mund të formonte një qeveri koalicioni me partinë e krahut të djathtë Vox.

Pavarësisht klimës së pafavorshme, Sanchez deri më tani ka refuzuar të thërrasë zgjedhje të parakohshme. Ai argumenton se Spanja “ka nevojë për stabilitet” dhe se do të shkojë në zgjedhje vetëm nëse kjo i shërben “interesit të përgjithshëm të qytetarëve”.

Megjithatë, edhe midis aleatëve të tij të qeverisë, ka shqetësim në rritje. Partitë që mbështesin qeverinë kanë paralajmëruar tashmë se çdo provë e financimit të paligjshëm të Partisë Socialiste do të përbënte një “vijë të kuqe”. Partia Nacionaliste Baske ka paralajmëruar gjithashtu se do të jetë “shumë e vështirë” për Sanchez të përfundojë mandatin e tij në detyrë deri në vitin 2027.

Për momentin, vlerësohet se nuk ka shumicë parlamentare të aftë të rrëzojë qeverinë përmes një mocioni mosbesimi. Kështu, fati politik i kryeministrit spanjoll do të varet kryesisht nga zhvillimet gjyqësore dhe nga vendimi i tij për të shpallur zgjedhje të parakohshme. Deri atëherë, Sánchez do të përpiqet, nëpërmjet manovrave, të fitojë kohë, duke shpresuar që stuhia politike dhe e komunikimit të qetësohet gjatë vrullit të verës.