⛈️
Tiranë 15°C · Stuhi 16 Nëntor 2026
S&P 500 7,406 ▼2.06%
DOW 51,533 ▼1.56%
NASDAQ 24,484 ▼2.59%
NAFTA 85.54 ▼3.41%
ARI 3,860 ▼0.67%
💱 VALUTAT
EUR/USD 1.1030 EUR/GBP 0.8345 EUR/CHF 0.9254 EUR/ALL 90.7316 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.6153 EUR/TRY 55.5638 EUR/JPY 176.23 EUR/CAD 1.5734 EUR/USD 1.1030 EUR/GBP 0.8345 EUR/CHF 0.9254 EUR/ALL 90.7316 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.6153 EUR/TRY 55.5638 EUR/JPY 176.23 EUR/CAD 1.5734
₿ CRYPTO
BTC $64,942 ▼ -0.19% ETH $1,817 ▼ -0.66% XRP $0.9547 ▼ -0.92% SOL $71.3500 ▼ -0.89%
S&P 500 7,406 ▼2.06 % DOW 51,533 ▼1.56 % NASDAQ 24,484 ▼2.59 % NAFTA 85.54 ▼3.41 % ARI 3,860 ▼0.67 % S&P 500 7,406 ▼2.06 % DOW 51,533 ▼1.56 % NASDAQ 24,484 ▼2.59 % NAFTA 85.54 ▼3.41 % ARI 3,860 ▼0.67 %
EUR/USD 1.1030 EUR/GBP 0.8345 EUR/CHF 0.9254 EUR/ALL 90.7316 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.6153 EUR/TRY 55.5638 EUR/JPY 176.23 EUR/CAD 1.5734 EUR/USD 1.1030 EUR/GBP 0.8345 EUR/CHF 0.9254 EUR/ALL 90.7316 EUR/MKD 61.4970 EUR/RSD 117.6153 EUR/TRY 55.5638 EUR/JPY 176.23 EUR/CAD 1.5734
16 Nën 2026
Breaking
Investigim

Sponsorizimet dhe prova e shtetit për të kontrolluar paratë

Në pamje të parë, ideja është e vështirë të kundërshtohet. Sporti, arti dhe kultura kanë nevojë për më shumë financim, ndërsa buxheti i shtetit nuk mund të jetë burimi i vetëm i mbështetjes së tyre. Nëse bizneset nxiten të kontribuojnë, përfitimi mund të jetë i dyfishtë: organizatat marrin burime shtesë dhe kompanitë fitojnë një arsye më shumë për të investuar në aktivitete me interes publik.

Pikërisht këtë synon të bëjë projektligji i ri për sponsorizimet, i cili parashikon lehtësi tatimore deri në 30% për bizneset që financojnë sportin, artin dhe kulturën. Skema synon të zgjerojë rolin e financimit privat në sektorë që tradicionalisht kanë vuajtur nga mungesa e burimeve.

Por çdo lehtësi tatimore ka edhe një kosto. Kur shteti lejon që një pjesë e detyrimit tatimor të reduktohet përmes një sponsorizimi, ai në thelb heq dorë nga disa të ardhura publike për të financuar një aktivitet që e konsideron të dobishëm. Kjo mund të jetë një zgjedhje e arsyeshme politike. Megjithatë, ajo kërkon që shteti të dijë me saktësi se kush po paguan, kujt po i kalojnë paratë dhe për çfarë po përdoren. Këtu fillon problemi.

Kur sponsorizimi kthehet në instrument

Një skemë që shpërblen financiarisht sponsorizimin krijon edhe një nxitje për ta paraqitur si të tillë një transaksion që mund të ketë një qëllim tjetër. Një kompani mund të deklarojë një sponsorizim që nuk është kryer realisht, të fryjë vlerën e një kontributi në natyrë ose të përdorë një organizatë për të kanalizuar para drejt destinacioneve që nuk kanë lidhje me aktivitetin e deklaruar.

Në këto raste, përfitimi tatimor nuk financon sportin apo kulturën. Ai thjesht redukton detyrimin e një biznesi ndaj shtetit.

Rreziku bëhet më i ndërlikuar kur sponsorizimi përdoret për të transferuar fonde me origjinë të paqartë. Organizatat që përfitojnë nga financimet mund të shndërrohen, nëse kontrollet janë të dobëta, në ndërmjetëse për lëvizjen e parave. Kjo nuk do të thotë se projektligji krijon vetvetiu një skemë pastrimi parash. Do të thotë se një mekanizëm që lehtëson qarkullimin e fondeve private dhe ofron përfitime tatimore duhet të ketë garanci të forta kundër këtij rreziku.

Vetë relacioni shoqërues i projektligjit pranon se ekzistojnë rreziqe të lidhura me pastrimin e parave. Parashikimi i ndalimit të sponsorizimeve anonime dhe i kufizimeve për subjektet e dënuara për vepra si korrupsioni, pastrimi i parave dhe evazioni fiskal është një përpjekje për t’i kufizuar ato.

Por ndalimi i financimit nga subjektet me precedentë penalë nuk mjafton. Një kontroll efektiv duhet të shkojë përtej emrit të kompanisë që shfaqet në kontratë. Ai duhet të identifikojë pronarët përfitues, burimin e fondeve dhe marrëdhëniet mes sponsorit dhe organizatës që merr financimin.

Regjistri nuk është i njëjtë me transparencën

Projektligji parashikon regjistrimin e sponsorizimeve dhe përfshirjen e administratës tatimore, në bashkëpunim me autoritetet përgjegjëse për parandalimin e pastrimit të parave, në monitorimin e skemës. Për institucionet publike parashikohet regjistrimi i sponsorizimeve mbi 500 mijë lekë.

Këto masa mund të krijojnë një gjurmë dokumentare të transaksioneve. Por regjistrimi i një sponsorizimi nuk provon se ai është real, se vlera e deklaruar është e saktë apo se paratë janë përdorur për qëllimin e përcaktuar.

Një regjistër që mbledh të dhëna, por nuk i bën ato të verifikueshme dhe të aksesueshme për publikun, rrezikon të jetë më shumë një arkiv administrativ sesa një mekanizëm llogaridhënieje.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për sponsorizimet në natyrë. Nëse një kompani deklaron se ka dhuruar pajisje, shërbime apo materiale me një vlerë të caktuar, kush e përcakton nëse ajo vlerë është reale? Dhe si sigurohet që përfitimi tatimor të mos llogaritet mbi një çmim të fryrë?

Një tjetër çështje është përdorimi përfundimtar i parave. Nuk mjafton të provohet se fondet kanë kaluar në llogarinë e një organizate. Duhet të provohet edhe se ato kanë financuar aktivitetin për të cilin është dhënë sponsorizimi.

Eduart Gjokutaj, analist pranë ALTAX, ka vënë në dukje nevojën për kontrolle që përfshijnë identifikimin e pronarëve përfitues dhe verifikimin e burimit të fondeve. Ai ka theksuar gjithashtu rëndësinë e transparencës për sponsorët, shumat dhe përfituesit, si dhe të kontrollit të vlerës së sponsorizimeve në natyrë.

Sipas tij, këto nuk janë hollësi teknike. Ato përcaktojnë nëse skema do të funksionojë si një instrument financimi apo si një përjashtim fiskal që mund të shfrytëzohet nga ata që kanë më shumë mundësi për ta manipuluar.

Një kërkesë e vjetër, një problem i ri zbatimi

Presidenti i FSHF-së, Armando Duka
Presidenti i FSHF-së, Armando Duka

Reforma e sponsorizimeve nuk është një kërkesë e re në Shqipëri. Federata Shqiptare e Futbollit dhe drejtues të klubeve kanë kërkuar prej vitesh një kuadër më favorizues për financimin privat të sportit. Në vitin 2020, përplasjet me qeverinë për këtë çështje u shoqëruan edhe me bojkotin e kampionatit nga klubet.

Në një deklaratë për mediat në prill të këtij viti, kreu i FSHF-së, Armand Duka, shprehu shqetësimin për qëndrimin e Ministrisë së Financave dhe ministrit Petrit Malaj ndaj propozimit.

“Has një kundërshtim të madh nga Ministria e Financave, është absurde. Ku do shkojnë këto lekë thonë? Do të shkojnë tek fëmijët tanë që do të luajnë futboll. Këto lekë buxheti dalin nga taksat tona. I vetmi mekanizëm mbetet Ligji i Sponsorizimit”, deklaronte atëherë Duka.

Edhe organizata dhe federata të tjera kanë paraqitur kërkesa gjatë konsultimit të projektligjit, duke kërkuar zgjerimin e përfituesve dhe përmirësimin e kushteve për financimin e sektorëve të tyre. Gjatë konsultimit publik, organizata të artit, kulturës dhe inxhinierisë kanë paraqitur propozime për zgjerimin dhe qartësimin e kritereve të përfitimit.

Këto kërkesa pasqyrojnë një problem real: financimi privat i aktiviteteve me interes publik në Shqipëri mbetet i kufizuar dhe legjislacioni aktual shihet si i pamjaftueshëm. Por zgjerimi i përfitimeve nuk është i vetmi kriter me të cilin duhet gjykuar një reformë e tillë. Sa më i madh të jetë përfitimi tatimor, aq më e rëndësishme bëhet cilësia e kontrollit.

Përndryshe, shteti mund të përfundojë duke subvencionuar jo aktivitetin që synon të mbështesë, por aftësinë e disa kompanive për të strukturuar transaksione në mënyrë që të paguajnë më pak taksa.

Shqipëria ka nevojë për më shumë financim privat në sport, art dhe kulturë. Një skemë e menduar mirë mund të ndihmojë në krijimin e një modeli ku bizneset marrin pjesë më aktivisht në financimin e jetës publike.

Por një lehtësi tatimore nuk është para falas. Ajo financohet nga të ardhurat që shteti heq dorë të mbledhë dhe, për këtë arsye, duhet të justifikohet me një përfitim publik të matshëm.

Përpara se skema të vihet në zbatim, mbeten disa pyetje thelbësore: A do të publikohen të dhënat për sponsorët, shumat dhe përfituesit? A do të verifikohet pronësia reale e kompanive dhe origjina e fondeve? Kush do të kontrollojë vlerën e sponsorizimeve në natyrë? Çfarë ndodh kur një organizatë nuk i përdor paratë për qëllimin e deklaruar? Dhe a do të ketë sanksione që shkojnë përtej kthimit të përfitimit tatimor?

Përgjigjet do të përcaktojnë nëse projektligji do të krijojë një burim të ri financimi për sektorët që kanë nevojë për të, apo një tjetër hapësirë ku përfitimet private mbulohen me kosto publike.

Sfida nuk është të bindësh bizneset të sponsorizojnë, por siguria që sponsorizimi të jetë real.

Komentet

Bëhu i pari që komenton!

Lini një Koment të Ri

Për t'u përgjigjur një komenti specifik, kliko butonin 💬 Përgjigju poshtë atij komenti.

🔒 Komenti juaj do të publikohet pas miratimit nga moderatori.