Trump përfundon samitin e NATO-s në Ankara, udhëheqësit ripohonë mbrojtjen kolektive

Samiti i NATO-s në Ankara nisi me tensione por përfundoi me një ripohim të fortë të mbrojtjes së përbashkët. Liderët konfirmuan se angazhimi ndaj Nenit 5 të traktatit është i pacenueshëm dhe se “një sulm ndaj njërit është sulm ndaj të gjithëve”, ndërsa presidenti amerikan shprehu se takimet kaluan me shumë ngrohtësi dhe unitet.

Sipas Associated Press, dy ngjarje të rëndësishme dalluan gjatë samitit: vendimi i presidentit Trump për të autorizuar sulme kundër Iranit menjëherë pas një darke të liderëve dhe deklaratat e sekretarit të përgjithshëm Mark Rutte, i cili tha se aleatët i kanë mirëpritur udhëheqjen e Trump. Rutte nuk përjashtoi mundësinë që NATO të luajë një rol në zhvillimet me Iranin, edhe pse e vuri në dukje se vendi për momentin është jashtë territorit të Aleancës dhe se një vendim i tillë do të varet nga ngjarjet në ditët e ardhshme.

Trump dhe Zelenskyy u takuan në margjinat e samitit, dhe presidenti amerikan njoftoi se Shtetet e Bashkuara do t’i japin Ukrainës leje për të prodhuar sistemet Patriot, një masë që mund të përshpejtojë mbrojtjen e Kievit ndaj sulmeve raketore. Po ashtu, Trump tha se administrata po shqyrton heqjen e disa sanksioneve ndaj Turqisë, çka mund të lehtësojë rifillimin e shitjes së avionëve F-35, pavarësisht shqetësimeve të disa vendeve aleate.

Shokët e NATO-s ranë dakord për një paketë ndihme ushtarake për Ukrainën prej 70 miliardë eurosh për vitin 2026 dhe 2027: 30 miliardë euro nga një program huaje i Bashkimit Evropian dhe 40 miliardë euro nga aleatët, nga të cilët shumica e fondeve për vitin 2026 thuhet se janë tashmë të mbledhura. Shtetet e Bashkuara nuk do të marrin pjesë në këtë financim. Samiti nxiti gjithashtu njoftime për rritje të shpenzimeve ushtarake nga aleatët evropianë dhe Kanadaja, ndërsa udhëheqësit nënvizuan transformimin e Aleancës drejt një Europe më të fortë brenda një NATO-je më të fortë.

Pyetja se ku do të mbahet samiti i ardhshëm mbeti e hapur, duke lënë Shqipërinë në pritje të konfirmimit zyrtar të pritjes së takimit të vitit të ardhshëm; disa aleatë kanë shprehur rezervat e tyre për shkak të nivelit të ulët të shpenzimeve të mbrojtjes në vend dhe për të shmangur një samit potencialisht përçarës. Raporton Associated Press.