Vijesti: Miratimi për gjuetinë e specieve të mbrojtura u dha nga institucioni i gabuar, shkencëtarët kërkojnë pezullim

Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Ujërave të Malit të Zi, e drejtuar nga Vladimir Joković, e miratoi Rregulloren për sezonet e gjuetisë pa pëlqimin e institucionit që e kërkon ligji – Agjencisë për Mbrojtjen e Mjedisit – duke u mjaftuar me miratimin e Ministrisë së Ekologjisë, zbulon një hetim i Vijesti-t i publikuar mëngjesin e sotëm.

Rregullorja hyri në fuqi më 24 shtator dhe nga sot, 1 tetori, deri më 31 dhjetor lejon gjuetinë e kaprollit, të viqit dhe të të gjitha kategorive të dhisë së egër – specie që më parë ishin nën mbrojtje të përhershme. Detyrimi për të marrë pëlqimin e Agjencisë, siç shkruan Vijesti, buron nga ndryshimet e Ligjit për gjahun të vitit 2025, të sjella pikërisht nga ministria e Jokoviqit: neni 35 përcakton se sezonet e gjuetisë caktohen nga Ministria “me pëlqimin e organit shtetëror kompetent për mbrojtjen e natyrës”, që është Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit.

Para disa ditësh, Ministria e Bujqësisë i tha Vijesti-t se nuk ka detyrim të kërkojë mendimin e Agjencisë, por se “siç e përcakton ligji, miratimin e merr nga ministria kompetente”. Ministri i Ekologjisë, Damjan Çulafiq, përsëriti dje në emisionin “Boje jutra” të Televizionit Vijesti se dikasteri i tij e dha miratimin pas opinionit të Komisionit Evropian dhe se nuk kishte bazë ligjore për ta refuzuar; ai njoftoi se me një akt të ardhshëm për mbrojtjen e natyrës do të mbrohen 540 specie shtazore. Vijesti i dërgoi dje pyetje Agjencisë nëse do të nisë kontest administrativ për anulimin e aktit, por Agjencia nuk u përgjigj.

Agjencia i kishte thënë disa ditë më parë Vijesti-t se nuk ishte konsultuar fare në procedurën e hartimit të Rregullores dhe nuk kishte dhënë as mendim profesional, as vërejtje, as pëlqim. Madje, më shumë se një vit më parë, ajo i kishte dërguar Ministrisë së Bujqësisë listën e shpendëve dhe gjitarëve që duhen përjashtuar nga planet e gjuetisë, me rekomandimin që dhia e egër – për të cilën tani lejohet gjuetia – të mbrohet përgjithmonë; nga dikasteri i Jokoviqit, sipas Agjencisë, nuk morën kurrë përgjigje.

Zërin kritik më të fortë e ngre profesori i rregullt i Ekologjisë së kafshëve në Universitetin e Malit të Zi, dr. Vladimir Pešić, i cili, siç raporton Vijesti, thekson se vlerësimi i numrit të kafshëve nuk është “numërim mekanik në terren”: statistikat zyrtare mblidhen nga shoqatat e gjuetarëve dhe, sipas tij, nuk janë shkencërisht të vlefshme. Në BE, thotë ai, institucionet shkencore vendosin metodologjinë dhe, nëse popullsia bie, gjuetia ndalohet plotësisht – ndërsa të dhënat e pasakta, paralajmëron Pešić, mund t’i çojnë speciet e rrezikuara deri në zhdukje lokale. Ai u bën thirrje institucioneve që zbatimi i Rregullores të ndalet urgjentisht, derisa të bëhet një analizë serioze, e pavarur shkencore dhe të vendoset një sistem i vlefshëm monitorimi.

Ironia, vëren Vijesti, është se vetë Ministria i dorëzoi para dy ditësh Qeverisë draft-strategjinë për zhvillimin e gjuetisë për vitet 2026–2036, ku ndër dobësitë e sistemit radhit “të dhënat elementare të pasakta dhe të pabesueshme për gjendjen e popullsisë së kafshëve të egra”.