155-vjetori i lindjes së At Gjergj Fishtës, homazh për “Homerin e letrave shqipe” në Lezhë

Më 23 tetor 1871, lindi në Fishtë, At Gjergj Fishta, i ashtuquajtur si Homeri i letrave shqipe.

Mësimet e para i mori në seminarin françeskan të Shkodrës. Studimet e mëtejshme i ndoqi në Bosnje, në disiplinat e filozofisë dhe të teologjisë. Fishta qe drejtori i parë shqiptar i Shkollës Françeskane. Në drejtimin e tij, u mundësua që shqipja të përdorej në katedër si gjuhë mësimi. Si përfaqësues i shoqërisë “Bashkimi” mori pjesë në Kongresin e Manastirit dhe në cilësinë e kryetarit, drejtoi veprimtarinë e Komisionit të Alfabetit.

Në vitin 1913, themeloi revistën letrare-kulturore “Hylli i Dritës”. Gjatë Luftës së Parë Botërore, bashkëthemeloi me Luigj Gurakuqin Komisinë letrare, që kishte për qëllim krijimin e gjuhës letrare kombëtare. Gjatë vitit 1920 u caktua Sekretar i Përgjithshëm i delegacionit shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris. Po atë vit, u zgjodh deputet i Shkodrës. Mori pjesë në Revolucionin e Qershorit 1924.

Për kontributin e dhënë në lëmin e edukimit, të letërsisë dhe të fesë, Fishta mori dekoratën “Foenix” (1931), si edhe u bë anëtar të Akademisë italiane (1939). Vepra që përjetësoi figurën e tij si krijues është epika “Lahuta e Malcis”, së cilës i kushtoi 40 vjet punë.

Krahas barabitjes me “Iliadën” e autorit helen, në veprën e Fishtës do të gjendeshin afinitete edhe me stilin e Dantes dhe të Gëtes, për nga pleksjet e mitologjisë me realitetin, mendimi filozofik dhe dramaciteti.

At Gjergj Fishta ndërroi jetë në vendlindje, në Shkodër, më 30 dhjetor 1940.

Sot, në përvjetorin e 155-të të lindjes së tij, në Lezhë organizohen një sërë aktivitetesh në nderim të jetës, veprës dhe trashëgimisë së pavdekshme të njërit prej kolosëve të kulturës dhe letërsisë shqiptare.

Përmes librave, ekspozitave dhe veprimtarive kulturore, Biblioteka Publike “Gjergj Fishta” e Lezhës, do të sjellë më pranë lexuesve figurën e Fishtës, poetit të madh, atdhetarit dhe mendimtarit që i dha gjuhës shqipe një nga veprat më monumentale të saj.