ASML mund të përbëjë deri në 1.6% të ekonomisë holandeze në vitin 2026, thotë ING

ASML mund të përbëjë drejtpërdrejt deri në 1.6% të ekonomisë holandeze këtë vit, nga 1.3% në vitin 2025, shkruan ekonomistët e ING-së në një shënim të publikuar të hënën, duke theksuar varësinë në rritje të Holandës nga prodhuesi i pajisjeve për çipa, siç njofton Reuters.

Sipas raportimit të Reuters, mjetet e ASML-së janë të nevojshme për prodhimin e çipave më të avancuar kompjuterikë dhe kërkesa në lulëzim për inteligjencë artificiale e ka bërë atë kompaninë më të vlefshme të Evropës për nga kapitalizimi i tregut, me 547 miliardë euro (613 miliardë dollarë). Evropa ka mbetur pas SHBA-së dhe Azisë në bumin global të teknologjisë dhe ish-presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, ka paralajmëruar se pozicioni i kontinentit në teknologjitë e rritjes po përkeqësohet; Holanda, sipas raportit, është përjashtim.

“Falë ASML-së dhe ekosistemit rreth tij, Holanda zë një pozicion kyç në bumin teknologjik të drejtuar nga inteligjenca artificiale dhe po përfiton përfitime të konsiderueshme ekonomike”, shkruan autorët, të cituar nga Reuters. Kërkimi-zhvillimi dhe prodhimi i kompanisë janë të dyja në Holandë, me përfitime shtesë indirekte nga ekosistemi i saj i furnizuesve, ndërsa ASML tha muajin e kaluar se pret të zgjerojë kapacitetin e prodhimit me 30% në vitin 2027 dhe me 30% të tjera në vitin 2028.

Megjithatë, studiuesit paralajmërojnë për varësinë në rritje nga një kompani e vetme, duke cituar shembullin e Nokia-s në Finlandë, raporton Reuters: në kulmin e saj rreth vitit 2000, Nokia përbënte 3.8% të ekonomisë finlandeze, por ra në 0.5% një dekadë më vonë pasi humbi revolucionin e telefonave inteligjentë, dhe një studim i OECD-së i vitit 2023 e lidhi rënien e firmës me rritje më të ngadaltë të produktivitetit në gjithë ekonominë. Shembulli tregon “se sa shkatërrues mund të jetë një goditje ndaj një firme dominuese, edhe brenda një ekosistemi teknologjik shumë të zhvilluar”, shkruan autorët.

Sipas Reuters, shqetësim tjetër janë gjeopolitika, veçanërisht rivaliteti teknologjik SHBA-Kinë: kufizimet e udhëhequra nga SHBA-ja tashmë i ndalojnë shitjet e mjeteve më të avancuara të ASML-së në Kinë, me të tjera në shqyrtim, dhe kompania është e cenueshme edhe nga ndërprerjet e furnizimit me përbërës kritikë të huaj. Në frontin e brendshëm, mungesa e punëtorëve të kualifikuar mund të kufizojë rritjen; ASML muajin e kaluar nisi punimet për një zgjerim të madh në qytetin holandez Eindhoven, që pritet të ketë vend për deri në 20.000 punëtorë.