Berisha, nga sheshi te kutia e votimit: Mësuesit në mes

Nga Pëllumb Karameta

Sali Berisha kërkon largimin e Edi Ramës, bashkimin e opozitës dhe përgatitjen për zgjedhjet vendore të vitit 2027. Por ka një problem që nuk zgjidhet as me protesta, as me thirrje për bashkim: kush do t’i zgjedhë kandidatët e përbashkët të opozitës dhe çfarë alternativash do t’u paraqesin ata qytetarëve për drejtimin e bashkive?

Pas më shumë se trembëdhjetë vjetësh qeverisjeje socialiste, pakënaqësitë ndaj qeverisë janë pjesë e debatit politik. Berisha kërkon t’i kthejë ato në mbështetje elektorale. Ndërkohë, disa drejtues të forcave të tjera opozitare kërkojnë një alternativë pa të. Përpara përballjes me socialistët, opozita duhet të zgjidhë edhe marrëdhëniet brenda vetes.

1. BERISHËN E KUNDËRSHTOJNË, POR NUK PO E ZËVENDËSOJNË DOT.

Berisha vazhdon të drejtojë Partinë Demokratike. Mëtuesit e rinj opozitarë kërkojnë një alternativë pa të. Por kundërshtimi i Berishës nuk mjafton për të ndërtuar një forcë konkurruese. Të kundërshtosh drejtuesin e PD-së është një gjë. Të krijosh një alternativë të organizuar në të gjithë vendin është tjetër.

Në studio televizive mund të shpallësh fundin e politikës së vjetër. Në zgjedhjet vendore duhen organizim territorial, kandidatë dhe votues. Kamerat të mundësojnë të njihesh. Nuk të japin degë partie nëpër bashki.

Njohja publike është vetëm fillimi. Një forcë politike duhet të dëshmojë se ka mbështetës, struktura dhe aftësi për t’i përfaqësuar qytetarët edhe jashtë studiove televizive. Përndryshe, kundërshtimi i një drejtuesi të njohur mund të mbetet më i dukshëm sesa alternativa që pretendohet të ndërtohet.

Por Berisha nuk është vetëm objekti i këtij kundërshtimi. Ai është edhe në qendër të mosmarrëveshjes për bashkimin e opozitës. Pas shumë vitesh në drejtimin e qeverisë dhe të PD-së, ai vazhdon të kërkojë bashkimin e forcave opozitare, ndërsa mëtuesit e rinj e kushtëzojnë bashkëpunimin me largimin e tij nga drejtimi i partisë. Kështu, ajo që Berisha e paraqet si domosdoshmëri politike, për të tjerët mbetet një marrëveshje që nuk pranohet në kushtet aktuale.

Mëtuesit e rinj kanë dilemën e tyre hamletiane. Me Berishën apo pa Berishën? Me të, duhet të negociojnë për kandidatë të përbashkët. Pa të, duhet të provojnë mbështetjen e tyre në garën vendore. Edhe Berisha përballet me një zgjedhje: të kërkojë bashkimin rreth PD-së apo të negociojë një marrëveshje ku edhe të tjerët marrin pjesë në vendimmarrje.

Berisha kërkon bashkimin e opozitës, por disa nga mëtuesit e rinj opozitarë nuk e pranojnë atë si drejtues të përbashkët. Kështu, bashkimi mbetet peng i një mosmarrëveshjeje që duket pa zgjidhje.

2. BERISHA NUK ZGJEDH NDËRMJET PROTESTËS DHE VOTËS.

Berisha kërkon protesta, qeveri teknike dhe ndryshimin e kushteve zgjedhore. Njëherazi, PD-ja ka nisur procedurat për përzgjedhjen e kandidatëve për kryetarë bashkish. Në shesh kërkohet ndryshimi i qeverisë. Në seli përgatiten kandidatët.

Këto dy veprimtari nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën. Por kanë funksione të ndryshme. Protesta shpreh kundërshtimin dhe ushtron presion politik. Vota përcakton përfaqësimin. Në shesh mund të bashkohen njerëz që kundërshtojnë të njëjtën qeveri, pa mbështetur domosdoshmërisht të njëjtën parti apo kandidat.

Protesta nuk kërkon që pjesëmarrësit të bien dakord për gjithçka. Ata mund të kenë bindje dhe synime të ndryshme. Zgjedhjet, përkundrazi, kërkojnë një vendim të përcaktuar: votën për një kandidat. Prandaj madhësia e një tubimi nuk është matës i drejtpërdrejtë i mbështetjes elektorale.

Udhëzimi i PD-së i 10 nëntorit parashikon propozime për kandidatë edhe nga njerëz jashtë strukturave partiake. Kandidaturat shqyrtohen nga një komision seleksionimi dhe i rekomandohen Kryesisë së PD-së. Procedura zgjeron mundësinë e propozimeve, ndërsa vendimmarrjen e mban brenda partisë.

Deri këtu, gjithçka i përket PD-së. Por nëse kërkohen kandidatë të përbashkët, a do të marrin pjesë partitë e tjera në përzgjedhjen e tyre, apo do të ftohen të mbështesin emrat që PD-ja do të ketë përzgjedhur?

Një parti ka të drejtë të zgjedhë kandidatët e vet. Edhe partitë e tjera kanë të drejtë të negociojnë, të pranojnë ose të refuzojnë. Marrëveshja kërkon pëlqimin e palëve. Pjesëmarrja në të njëjtën protestë nuk e zëvendëson atë.

3. PAKËNAQËSIA NDAJ RAMËS NUK ËSHTË VOTË PËR BERISHËN.

Pas më shumë se trembëdhjetë vjetësh në pushtet, socialistët kanë një bilanc për të mbrojtur. Administrimi i pushtetit, korrupsioni dhe cilësia e shërbimeve publike janë çështje për të cilat qytetarët mund t’u kërkojnë llogari. Por pakënaqësia ndaj qeverisë nuk është një mandat që i kalon automatikisht opozitës.

Në zgjedhjet vendore, qytetari mund të kundërshtojë Ramën dhe njëherazi të mbështesë një kryetar bashkie socialist për punën e tij. Mund të preferojë kandidatin e PD-së ose një alternativë tjetër. Përkatësia partiake ka rëndësi, por po kështu kanë rëndësi edhe përvoja, programi dhe aftësia për të drejtuar bashkinë.

Këtu fillon prova e kandidatëve. Ata duhet të tregojnë çfarë dinë për problemet e komunitetit, si do t’i administrojnë shërbimet dhe buxhetet vendore dhe me cilët njerëz do të punojnë. Përvoja mund t’i ndihmojë, por nuk i përjashton nga përgjegjësia për gabimet. Një kandidat i ri mund të jetë bindës, nëse paraqet një program të realizueshëm dhe një ekip të përgatitur. A mund të gjejnë partitë opozitare kandidatë të tillë?

Premtimet për ndryshim marrin kuptim kur lidhen me probleme konkrete: furnizimin me ujë, pastrimin, infrastrukturën, transportin dhe administrimin e fondeve publike. Qytetari ka të drejtë të dijë jo vetëm çfarë kundërshton kandidati, por edhe çfarë propozon të bëjë dhe si do ta realizojë.

Berisha ka përgjegjësinë politike për alternativën që PD-ja do t’u paraqesë qytetarëve. Por ajo që di dhe bën ai nuk garanton atë që dinë dhe mund të bëjnë kandidatët e tij. Aftësia për të mbajtur fjalime në shesh nuk është medoemos aftësi për të administruar një qytet.

PROTESTA NË SHESH, VOTA NË KUTI

Berisha mund të udhëheqë protesta, të drejtojë PD-në dhe të kërkojë bashkimin e opozitës. Por në shesh qytetarët nuk zgjedhin kryetarë bashkish. Në kutinë e votimit vendosin se cilit kandidat do t’ia besojnë drejtimin e bashkisë.

Llogaritë i bëjnë partitë. Votat i hedhin qytetarët.

Berisha mund t’i mbledhë qytetarët në shesh kundër Ramës. Por nuk mund t’i urdhërojë të votojnë për kandidatët e tij në bashki.