Chorba frik algjeriane — supa tradicionale me mish qengji, qiqra dhe grurë të gjelbër të pjekur

Hyrje

Chorba frik (arabisht: شربة فريك) është supa tradicionale e Algjerisë dhe Tunizisë, e dashur sidomos në muajt e dimrit dhe në Ramazan, kur shërbehet për të hapur iftarin. Emri vjen nga friku — gruri i fortë i gjelbër që villet para pjekjes së plotë, piqet në zjarr dhe fërkohet për t’i hequr lëvoren, çka i jep një shije të lehtë tymi dhe një përtypje të këndshme. Kjo recetë, e përshtatur në shqip nga burime të njohura gatimi si Serious Eats dhe Wikipedia, kombinon mishin e qengjit, qiqrat dhe domatet me erëza të ngrohta.

Koha e përgatitjes: rreth 20 minuta, plus 8–12 orë njomje për qiqrat e thata (nëse përdorni qiqra të konservuara, njomja anashkalohet)
Koha e gatimit: rreth 1 orë e 45 minuta deri në 2 orë
Porcione: 4 porcione si pjatë e parë (ose 2 porcione të bollshme si pjatë kryesore)

Përbërësit

• 95 g qiqra të thata (rreth 1/2 filxhan) — ose 1 kanaçe rreth 400 g qiqra të gatuara, të kulluara e të shpëlara
• 450 g mish qengji pa kocka (shpatull ose kofshë), i prerë në copa rreth 2 cm — mund të zëvendësohet me mish viçi
• 1 qepë mesatare, e grirë imët
• 2 domate mesatare, të qëruara dhe të grira imët
• 85 g frik / freekeh i thërrmuar (rreth 1/2 filxhan), i shpëlarë mirë — nëse nuk gjendet, mund të zëvendësohet me bulgur, me sasi pak më të vogël
• 1 lugë gjelle koncentrat domateje
• 2 lugë gjelle vaj ulliri
• 1 lugë e gjysmë çaji koriandër i bluar
• 1 lugë e gjysmë çaji paprika
• 1 lugë e gjysmë çaji xhenxhefil i bluar
• 1 lugë çaji kanellë e bluar
• 1 lugë e çerek çaji mente e thatë
• 1/2 lugë çaji piper i zi i bluar
• 1/2 filxhan koriandër i freskët i grirë, plus pak më shumë për servirje
• Rreth 960 ml ujë (4 filxhanë), plus sipas nevojës
• Kripë sipas shijes
• 1 spec djegës i vogël i plotë (opsional)
• Feta limoni, për servirje

Hapat e përgatitjes

1. Nëse përdorni qiqra të thata, vendosini në një enë, mbulojini me ujë rreth 2–3 cm mbi nivelin e tyre, shtoni pak kripë dhe lërini të njomen 8–12 orë në temperaturë ambienti. Pastaj kullojini dhe shpëlajini. Nëse përdorni qiqra të konservuara, anashkalojeni këtë hap dhe shtojini në hapin 5 bashkë me frikun.
2. Ngrohni vajin në një tenxhere të rëndë në zjarr mesatar-të lartë. Shtoni mishin e qengjit dhe skuqeni duke e përzier herë pas here, derisa të marrë ngjyrë të lehtë nga të gjitha anët, rreth 8 minuta.
3. Ulni zjarrin në mesatar, shtoni qepën dhe gatuajeni duke e përzier dhe duke kruajtur fundin e tenxheres, derisa të zbutet, rreth 5 minuta. Shtoni koncentratin e domates, koriandrën e bluar, paprikën, xhenxhefilin, kanellën, menten e thatë dhe piperin e zi dhe gatuajini duke përzier vazhdimisht rreth 30 sekonda, derisa të ndihet aroma e erëzave.
4. Shtoni domatet e grira, koriandrën e freskët, qiqrat e njomura e të kulluara, ujin, kripën dhe specin djegës të plotë, nëse e përdorni. Çojeni në zierje të lehtë, mbulojeni me kapak, ulni zjarrin dhe lëreni të ziejë ngadalë 1 orë e 15 minuta deri në 1 orë e 30 minuta, derisa mishi dhe qiqrat të zbuten plotësisht.
5. Shtoni frikun e shpëlarë, përziejeni, çojeni sërish në zierje të lehtë dhe gatuajeni me kapak 15–18 minuta, derisa friku të zbutet. Supa duhet të jetë e dendur dhe e bollshme, por ende me lëng; nëse trashet shumë, shtoni pak ujë dhe rregulloni kripën.
6. Shërbejeni të nxehtë në tasa, me koriandër të freskët sipër dhe feta limoni anash — një shtrydhje limoni i jep prekjen përfundimtare të freskët.

Shënim për foton: Foto: Slothtysloth, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.