Gibraltar pa gardh kufitar me Spanjën, hapet një epokë e re e lëvizjes pa pengesa

Pas heqjes së plotë të gardhit që ndante kufirin, kalimi mes Gibraltarit dhe Spanjës u bë i lirë nga kontrollet fizike; zyrtarët njoftuan se masat e reja hynë në fuqi në mesnatë, duke lehtësuar rrjedhën e përditshme të njerëzve dhe mallrave.

Raporton Associated Press se marrëveshja e arritur midis Bashkimit Evropian dhe Mbretërisë së Bashkuar, e firmosur së fundmi edhe nga qeveria e Gibraltarit, krijon rregulla të reja që lehtësojnë lëvizjen. Territori i diskutueshëm me rreth 38,000 banorë ndodhet në skajin jugor të Gadishullit Iberik dhe varet ekonomikisht nga rreth 15,000 punonjës spanjollë që kalojnë përditë kufirin. Sipas ministrit britanik për Punë të Jashtme Stephen Doughty, marrëveshja siguronte të ardhmen ekonomike afatgjatë dhe interesat e Gibraltarit. Përfaqësuesi i BE-së Maroš Šefčovič e përshkroi procesin si katër vjet negociata të durueshme dhe komplekse, duke thënë se rezultati flet vetë dhe që është një ndjenjë e veçantë të shohësh një gardh të rrëzohet.

Marrëveshja e përshtatur e afron Gibraltarin me zonën e lirisë së lëvizjes Schengen. Në aeroportin dhe portin e territorit, kontrollet e hyrje-daljes do t9i kryejnë zyrtarë spanjollë dhe britanikë së bashku — një model i ngjashëm me kontrollet e përbashkëta në disa stacione të Eurostar. Udhëtarët nga jashtë zonës Schengen do të regjistrohen nën Sistemin Evropian të Hyrje-Daljes (EES), që përdor të dhëna biometrike në vend të vulave pasaporte.

Pa marrëveshjen, Gibraltari do të përballte një kufi të vështirë tokësor me kontroll të plotë të pasaportave, çka do të rrezikonte ekonominë e tij. Kryeministri i Gibraltarit, Fabian Picardo, theksoi se marrëveshja mbron jetën e përditshme të njerëzve: familjet që vizitojnë njëra‑tjetrën, fëmijët që shkojnë në ndeshje futbolli apo aktivitete jashtëshkollore — shumica do ta bëjnë këtë pa u shqetësuar për pritjet në kufi.

Autoritetet e Gibraltarit kanë vendosur edhe masa të reja sigurie: kamera me njohje fytyre në pikat hyrëse dhe nëpër territor, rritje të numrit të kamerave të vëzhgimit dhe forcave policore, si dhe më shumë burime për doganat dhe Gardën Bregdetare. “Fortesa është bërë tani një fortesë digjitale,” tha Picardo duke përshkruar masat e përforcuara të sigurisë.

Gibraltar u cedit Mbretërisë së Bashkuar në vitin 1713, por Spanja ka ruajtur pretendimin për sovranitetin ndër shekuj. Marrëveshja që hoqi gardhin kufitar zgjidh çështje praktike të lëvizjes dhe tregtisë, por nuk shfuqizon mosmarrëveshjen për statusin e territorit, sipas Associated Press.