Gjermania dhe Franca bien dakord për një instrument të ri tregtar për të përballuar Kinën

Franca dhe Gjermania kanë propozuar kompetenca të reja për Komisionin Evropian për të luftuar shtrembërimet e tregut, ndërsa BE-ja përballet me presionin në rritje tregtar nga Kina.

Në një letër drejtuar Presidentes së Komisionit Ursula von der Leyen të hënën, të shoqëruar nga një dokument politikash mbi çekuilibrat ekonomikë globalë, Parisi dhe Berlini kërkuan mjete për të kufizuar aksesin në tregun e BE-së, për të diversifikuar furnizimet dhe për t’u përgatitur për hakmarrje të mundshme.

Brukseli e përshkruan marrëdhënien e tij ekonomike me Pekinin si të paqëndrueshme, me deficitin tregtar të BE-së që arrin rreth 1 miliard euro në ditë në vitin 2025. I ka dhënë Kinës kohë deri këtë muaj për të ofruar lëshime.

Çështja do të diskutohet para udhëheqësve të BE-së në samitin e Këshillit Evropian javën e ardhshme, ku Franca dhe Gjermania do të kërkojnë veprime urgjente.

“Na duhet një kuadër gjithëpërfshirës për të plotësuar kutinë tonë të mjeteve me instrumente të reja ligjore, në një mënyrë të thjeshtë dhe jo-burokratike”, thuhet në letrën e nënshkruar nga Presidenti Emmanuel Macron dhe Kancelari Friedrich Merz.

Dokumenti shoqërues paralajmëron se “një tronditje masive industriale” po godet sektorët qendrorë të modelit ekonomik të Evropës, duke përfshirë industrinë farmaceutike, hapësirën ajrore, automobilistike, makineritë industriale dhe kimikatet.

Letra kërkon që të aktivizohet një instrument i ri “kur vendet e treta kërkojnë të minojnë rivendosjen e një fushe loje të barabartë dhe kushteve të drejta të tregut me mjete politike ose ekonomike, duke çuar në shtrembërime të rënda dhe sistematike”.

Ky mjet do të kufizonte aksesin në tregun e vetëm evropian, të cilin Parisi dhe Berlini e shohin si leva kryesore e BE-së në negociatat me Kinën.

Ata duan që vendimet të merren shpejt përmes një procedure të njohur si komitologji, në të cilën përfaqësuesit e shteteve anëtare shqyrtojnë masat e Komisionit.

Çështja kryesore është se instrumenti do të aktivizohet “përveç nëse një shumicë e kualifikuar është kundër”, duke e bërë më të lehtë për Komisionin të veprojë.

Mjeti duhet gjithashtu të jetë “agnostik ndaj vendit, të kapë të gjitha shtrembërimet e tregut, nga një prodhim i vetëm deri te një sektor i tërë, nga subvencionet deri te manipulimi i monedhës”, thuhet në dokumentin e politikave.

Qëllimi është që Komisioni të jetë në gjendje të hartojë zgjidhje të përshtatura që pasqyrojnë interesat e BE-së dhe nuk i vendosin detyrime vetëm kompanive evropiane.

Letra gjithashtu bën thirrje për një instrument diversifikimi, të cilin von der Leyen e njoftoi tashmë në Këshillin e fundit Evropian në qershor.

Sipas dokumentit, ai duhet të “zvogëlojë varësitë evropiane, të zgjidhë përqendrimin ekzistues të zinxhirit të furnizimit dhe të parandalojë rreziqet e reja të përqendrimit, duke marrë parasysh përqendrimet e importit nga një vend i caktuar, kompani ose kombësi e palëve të interesuara, pjesën e tregut në nivel global”.

Me fjalë të tjera, Berlini dhe Parisi duan një kuadër gjithëpërfshirës që i shërben qëllimeve të diversifikimit në përputhje me axhendën e sigurisë ekonomike dhe mbulon shtrembërimet përtej tregtisë.

Dokumenti pranon se masat hakmarrëse ka të ngjarë të vënë në provë unitetin politik të BE-së dhe se një front i bashkuar do të jetë thelbësor në çdo luftë tregtare me Kinën.

“BE-ja duhet të jetë e përgatitur dhe të marrë në konsideratë reagimet ndërkombëtare dhe hakmarrjet e mundshme ndaj politikave, instrumenteve dhe masave të saj. Të kuptuarit e shkallës dhe llojllojshmërisë së shtrëngimit është thelbësore”, vazhdon ajo.

Propozimi kërkon një inventar të masave të mundshme hakmarrëse dhe një vlerësim të ndikimit të tyre në secilin shtet anëtar, së bashku me koordinimin midis udhëheqësve të BE-së.

Dokumenti gjithashtu bën thirrje për masa për të zvogëluar rreziqet dhe për të ndërprerë varësitë, duke i kërkuar Komisionit të përdorë më shumë instrumentet e mbrojtjes tregtare duke nisur më shumë hetime me iniciativën e vet dhe duke rialokuar stafin dhe burimet për t’i mbështetur ato.

Gjithashtu, ajo mbështet një qasje më të gjerë ndaj mosmarrëveshjeve tregtare në të gjithë sektorin, kur “mbrojtja për kategoritë e ngushta të mallrave tani është e pamjaftueshme përballë shtrembërimeve më sistemike dhe dominimit global të vendeve të treta në të gjithë zinxhirin e vlerës së sektorëve specifikë”.

Parisi dhe Berlini gjithashtu propozojnë ndryshime të synuara në rregullat antidumping, antisubvencione dhe mbrojtëse për ta bërë më të vështirë anashkalimin e masave tregtare të BE-së.