Haggis skocez — pjata kombëtare e Skocisë me të brendshme qengji, tërshërë dhe erëza

Koha e përgatitjes: 45 minuta, plus 1 orë zierje e të brendshmëve dhe 3 orë gatim. Porcione: 6.

Haggis është pjata kombëtare e Skocisë — një puding i kripur me të brendshme qengji të grira, tërshërë, qepë, dhjamë dhe erëza, i cili gatuhet tradicionalisht i mbështjellë në stomak deleje. Ai shërbehet gjithmonë me “neeps and tatties” — pure rrepe dhe pure patatesh — dhe është pjata qendrore e Darkës së Burns-it më 25 janar, kur skocezët nderojnë poetin Robert Burns dhe poezinë e tij “Address to a Haggis”.

Përbërësit

• 1 zemër qengji (rreth 200 g) dhe 1 mëlçi qengji (rreth 300 g); nëse gjenden edhe mushkëritë e qengjit, shtojini, përndryshe zëvendësojini me mish qengji
• 500 g shpatull qengji
• 1 mbështjellës tradicional: stomak deleje i pastruar mirë (ose, në versionin shtëpiak, një enë pudingu e lyer me gjalpë dhe e veshur)
• 250 g tërshërë e trashë, e thekur lehtë në tigan të thatë
• 125 g dhjamë i grirë viçi ose qengji (suet)
• 2 qepë të mëdha, të grira imët
• 1 lugë çaji kripë, 1 lugë çaji piper i zi i sapobluar, gjysmë luge çaji arrë moskat e grirë, gjysmë luge çaji koriandër i bluar dhe gjysmë luge çaji trumzë e thatë
• Rreth 500 ml nga lëngu i zierjes së mishit
• Për shoqërim: 500 g rrepë dhe 500 g patate, gjalpë, pak qumësht, kripë dhe piper

Përgatitja

1. Lani mirë të brendshmet dhe shpatullën, vendosini në një tenxhere me ujë të ftohtë sa t’i mbulojë, shtoni pak kripë dhe ziejini në zjarr të ulët për rreth 1 orë, derisa të zbuten. Ruajeni lëngun e zierjes dhe lëreni mishin të ftohet.
2. Përgatisni mbështjellësin: shpëlajeni stomakun e deles disa herë me ujë të ftohtë dhe lëreni në ujë me kripë për disa orë; në versionin shtëpiak, lyeni një enë pudingu me gjalpë.
3. Grijeni ose priteni shumë imët zemrën, mëlçinë (dhe mushkëritë, nëse i përdorni) dhe shpatullën e zier.
4. Në një tas të madh përzieni mishin e grirë me tërshërën e thekur, dhjamin e grirë, qepët dhe të gjitha erëzat. Shtoni lëng zierjeje pak e nga pak, derisa përzierja të bëhet e butë dhe e lagësht, por jo e ujshme.
5. Mbushni stomakun (ose enën) vetëm deri në dy të tretat — tërshëra fryhet gjatë gatimit — dhe qepeni ose lidheni fort skajin, duke lënë vend për zgjerim. Shponi lehtë mbështjellësin me gjilpërë që të mos plasë.
6. Vendoseni haggis-in në një tenxhere me ujë që zien lehtë, mbi një pjatë të kthyer përmbys që të mos ngjitet në fund, dhe gatuajeni në zjarr shumë të ulët për 3 orë, duke shtuar ujë të nxehtë sipas nevojës.
7. Ndërkohë përgatisni shoqërimin: zieni veçmas rrepën dhe patatet në ujë me kripë derisa të zbuten, pastaj shtypini secilën në pure me gjalpë, pak qumësht, kripë dhe piper.
8. Nxirreni haggis-in nga uji, lëreni të pushojë 5 minuta, priteni mbështjellësin dhe shërbejeni me lugë në pjata të ngrohta, me pure rrepe dhe pure patatesh anash. Tradicionalisht shoqërohet me një gotë uiski skocez.