Imam bayıldı — patëllxhanë turke të mbushura me perime

Imam bayıldı, që në turqisht do të thotë “imami u tërhoq” (legjenda thotë se një imam osman e pëlqeu aq shumë sa iu morën mendtë), është një pjatë klasike e kuzhinës osmane: patëllxhanë të plota të mbushura me qepë të ëmbëlsuara, domate e hudhër, të ziera ngadalë në vaj ulliri. Shërbehet në temperaturë ambienti, si pjatë kryesore vegjetariane ose meze, dhe shoqërohet mirë me bukë të freskët ose pilaf.

PËRBËRËSIT (për 4 persona):

• 4 patëllxhanë të mëdhenj
• 4 qepë të mëdha, të prera në feta të holla
• 4 domate të pjekura, të grira hollë
• 4 thelpinj hudhre, të shtypur
• 120 ml vaj ulliri (rreth gjysmë filxhani)
• 1 lugë çaji sheqer
• 1 lugë çaji kripë (plus për patëllxhanët)
• ½ lugë çaji piper i zi
• 1 tufë majdanoz i freskët, i grirë
• 1 lugë gjelle lëng limoni (opsional)

HAPAT E PËRGATITJES:

1. Laji patëllxhanët, qëroji pjesërisht në vija (një shirit po, një jo), prit bishtat por lëri kapakët. Spërkati me kripë dhe lëri 20 minuta të nxjerrin lëngun e hidhur; pastaj shpëlaji dhe thaji mirë.
2. Në një tigan të thellë ngroh gjysmën e vajit të ullirit dhe skuq patëllxhanët nga të gjitha anët derisa të zbuten lehtë dhe të marrin ngjyrë të artë. Hiqi dhe kulloji në letër kuzhine.
3. Në të njëjtin tigan shto vajin e mbetur dhe skuq qepët në zjarr të ulët 8–10 minuta derisa të zbuten dhe të ëmbëlsohen. Shto hudhrën, domatet e grira, sheqerin, kripën dhe piperin; gatuaj 10 minuta derisa salca të trashet. Shto gjysmën e majdanozit.
4. Prej secilin patëllxhan për së gjati në mes (pa e prerë deri në fund) dhe hapi butësisht si xhep. Mbushi me përzierjen e qepëve dhe domateve.
5. Rreshto patëllxhanët e mbushur në një tavë, hidh mbi to salcën e mbetur dhe 1 filxhan ujë të ngrohtë. Mbuloi me kapak ose letër alumini dhe piq në furrë të parangrohur në 180°C për 35–40 minuta, derisa patëllxhanët të jenë krejt të butë.
6. Lëri të ftohen në temperaturë ambienti, spërkati me majdanozin e mbetur dhe lëngun e limonit para se t’i shërbesh.

Koha e përgatitjes: rreth 25 minuta (plus 20 minuta pushim për patëllxhanët). Koha e gatimit: rreth 50 minuta. Porcionet: 4.