Izraeli miraton në Këshill vendimin për njohjen e vdekjeve armenëve gjatë Luftës së Parë Botërore si gjenocid

Kabineti i Izraelit miratoi të dielën me votë unanime një propozim për të njohur dhunën ndaj armenëve nga Perandoria Osmane gjatë Luftës së Parë Botërore si një gjenocid. Vendimi duhet të kalojë më pas për miratim në Parlamentin e Izraelit, një hap që pasqyron përkeqësimin e marrëdhënieve mes Izraelit dhe Turqisë.

Raporton Associated Press se historianët vlerësojnë se deri në 1.5 milion armenë u vranë rreth periudhës së Luftës së Parë Botërore, një ngjarje që shumë studiues e konsiderojnë si gjenocidin e parë të shekullit të 20-të. Turqia mohon se këto vdekje përbëjnë gjenocid, duke thënë se shifrat janë tepruar dhe se viktimat humbën jetën gjatë trazirash dhe konflikteve civile; po ashtu, Ankaraja ka bërë presion që vendet të mos e njohin atë zyrtarisht.

Ministri i Jashtëm izraelit, Gideon Saar, i cili propozoi vendimin para qeverisë, e përshkroi njohjen si një detyrë morale dhe historike, duke vënë në dukje dokumentacionin e gjerë mbi ngjarjet dhe fushatën e mohimit të tyre. Deri tani, disa figura udhëheqëse izraelite, përfshirë kryeministrin Benjamin Netanyahu, kanë përshkruar dhunën ndaj armenëve si gjenocid, por kjo kurrë nuk është votuar zyrtarisht në Knesset.

Reagimet ndërkombëtare ishin të ndryshme. Turqia e quajti vendimin një hap me motiv politik dhe e lidhoi atë me kritikat ndaj veprimeve të Izraelit ndaj palestinezëve; në deklaratë Ministria e Jashtme turke tha se qëllimi ishte të fsheheshin veprimet e Izraelit. Nga ana tjetër, rreth 32 vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Siri dhe Libanin, kanë klasifikuar ngjarjet si gjenocid më parë. Në kontekstin e konfliktit të fundit, Izraeli thotë se luftimet nisën pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023 dhe mohon se synon civilët; autoritetet e shëndetit në Gaza, të lidhura me qeverinë e Hamasit, raportojnë mbi 73,000 të vrarë, ndërsa Komisioni i Pavarur i Kombeve të Bashkuara ngriti akuza të rënda për shkelje të tilla—akuza që Izraeli i quajti të pavërteta dhe shpifëse.

Nuk është përcaktuar ende se kur vendimi i miratuar nga Kabineti do t’i dërgohet Parlamentit për votim përfundimtar; procesi politik dhe reagimet diplomatike pritet të ndikojnë në hapat e mëtejshëm, sipas Associated Press.