KOMENT – As nafta as gazi në projektdeklaratën e COP31
Megjithatë, dokumenti prej 10 faqesh nuk përmend në mënyrë të qartë qymyrin, naftën apo gazin, të cilët janë shkaktarët kryesorë të ngrohjes globale.
Në vend të kësaj, ai i referohet një marrëveshjeje të arritur në samitin e klimës të vitit 2023 në Dubai, ku vendet u zotuan të kalojnë gradualisht larg përdorimit të lëndëve djegëse fosile.
Drafti i ri u publikua herët të dielën, rreth 32 orë pasi konferenca ishte planifikuar fillimisht të përfundonte të premten.
Delegacioneve nga afro 200 vende iu dha kohë për të shqyrtuar tekstin përpara një seance plenare të planifikuar për në orën 9:00 (06:00 GMT).
Presidenti i COP31, Murat Kurum, bëri thirrje për kompromis pas dy javësh negociatash të vështira në Antalia, duke thënë se përçarjet midis vendeve po ngushtoheshin.
Greenpeace dënon draftin
Drejtori ekzekutiv i Greenpeace Germany, Martin Kaiser, kritikoi ashpër draftin, duke thënë se ishte e papranueshme që qymyri, nafta dhe gazi ende të mos përmendeshin në mënyrë të qartë.
Ai paralajmëroi se depozitimi në shkallë të gjerë i dioksidit të karbonit në nëntokë do t’u mundësonte kompanive të mëdha të naftës dhe gazit të vazhdonin modelet e tyre të biznesit deri në shekullin e ardhshëm.
Kaiser u bëri thirrje ministrit gjerman të Mjedisit, Carsten Schneider, Bashkimit Evropian dhe vendeve të cenueshme nga ndryshimet klimatike që të refuzojnë formulimin e propozuar.
Objektivi prej 1,5 gradësh Celsius pritet të tejkalohet
Drafti pranon shprehimisht se vendet nuk do të arrijnë objektivin e përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit të vitit 2015 për kufizimin e ngrohjes globale në 1,5 gradë mbi nivelet paraindustriale.
Megjithatë, ai bën thirrje që çdo tejkalim i këtij pragu të mbahet sa më i vogël dhe sa më jetëshkurtër që të jetë e mundur.
Qëndrimi nën këtë prag konsiderohet jetik për shmangien e efekteve më të rënda të ndryshimeve klimatike. Rritja e temperaturave tashmë po shkakton valë të nxehti, thatësira, stuhi dhe zjarre pyjore më të shpeshta dhe më intensive.
Sipas një raporti të OKB-së, tejkalimi i kufirit prej 1,5 gradësh tashmë është i pashmangshëm, ndërsa edhe skenarët më optimistë parashikojnë një ngrohje prej 1,7 deri në 1,8 gradë deri në mesin e shekullit.
Mbajtja e ngrohjes në këto nivele do të kërkonte shkurtime të paprecedenta të emetimeve të gazeve serrë prej 18% deri në vitin 2030 dhe 45% deri në vitin 2035.
Elektrifikimi dhe financimi i klimës
Drafti trajton gjithashtu propozimin e Turqisë për përshpejtimin e elektrifikimit, i cili parashikon rritjen e pjesës së energjisë elektrike në konsumin përfundimtar global të energjisë nga rreth 23% në 35% deri në vitin 2035.
Qëllimi është zëvendësimi i lëndëve djegëse fosile me energjinë elektrike në sektorë të tillë si transporti, ngrohja dhe industria.
Megjithatë, drafti i referohet vetëm përpjekjeve për zgjerimin e përdorimit të energjisë së pastër, e cila, sipas ekspertëve, mund të përfshijë edhe energjinë bërthamore.
Sa i përket financimit të klimës, dokumenti ripohon një angazhim të marrë në samitin e vitit të kaluar në Brazil për trefishimin e financimit nga vendet e pasura, me qëllim ndihmën ndaj vendeve në zhvillim për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike deri në vitin 2035.
Megjithatë, ai nuk përcakton as objektiva të ndërmjetëm dhe as një shumë përfundimtare financimi. Në vend të kësaj, vendet do të diskutojnë një rrugë për zbatimin e këtij angazhimi dhe do të hartojnë një udhërrëfyes përpara konferencës së vitit të ardhshëm në Etiopi.
Shkenca e klimës dhe negociatat përfundimtare
Drafti gjithashtu fton Panelin Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC) që të publikojë raportet e tij të ardhshme shkencore në kohë për shqyrtimin global të veprimeve për klimën në vitin 2028.
Disa vende, përfshirë Arabinë Saudite dhe Indinë, kishin kërkuar shtyrjen e këtyre raporteve, të cilat synojnë të ofrojnë provat më të fundit shkencore për vlerësimin e përparimit global në veprimet për klimën.
Zgjatja e konferencave për klimën ka qenë rregull dhe jo përjashtim për më shumë se 20 vjet. Megjithatë, niveli i pasigurisë dhe përçarjet e thella edhe pas ditës së parë të zgjatjes së afatit ishin të pazakonta.
Shumë ministra dhe disa delegacione të tëra ishin larguar tashmë nga Antalia të shtunën, ndërsa negociatat vazhdonin përtej afatit të planifikuar të përfundimit të samitit.
Të paktën dy të tretat e vendeve pjesëmarrëse duhet të jenë të përfaqësuara që konferenca të mund të marrë vendime zyrtare./ a.jor.



Komentet
Bëhu i pari që komenton!
Lini një Koment të Ri
Për t'u përgjigjur një komenti specifik, kliko butonin 💬 Përgjigju poshtë atij komenti.