Komisionet për “Jadran” ulen për herë të parë në tryezë: takimi i parë më 9 tetor në Zagreb

Mbledhja e parë formale e komisionit malazez dhe atij kroat për çështjen e anijes shkollë “Jadran” do të mbahet më 9 tetor në Zagreb, me nismë të Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Evropiane të Kroacisë, siç njofton Vijesti.

Komisionin malazez “për rregullimin e marrëdhënieve me Republikën e Kroacisë lidhur me statusin e anijes shkollë Jadran si simbol kulturoro-historik dhe ushtarak i shtetit të Malit të Zi” e drejton ministri i Mbrojtjes Dragan Krapoviq; pala kroate përfaqësohet nga Komisioni për zgjidhjen e çështjes së kthimit të anijes shkollë “Jadran” dhe çështjeve të tjera të suksesionit të pasurisë ushtarake me Malin e Zi. Sipas platformës qeveritare, qeveria malazeze e mori vendimin për formimin e komisionit më 7 maj.

Vijesti shkruan se Mali i Zi përmes këtij komisioni tregon përkushtimin ndaj ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe historike, si dhe gatishmërinë për forcimin e marrëdhënieve të mira fqinjësore me Kroacinë. Si shteti që udhëheq procesin e negociatave për anëtarësim në BE, Mali i Zi kërkon zgjidhjen e të gjitha çështjeve të hapura me Kroacinë, me qëllim anëtarësimin e plotë në Bashkimin Evropian.

Ne sfon të mosmarrëveshjes qëndron historia e anijes: Kroacia kërkon “Jadran”-in, të ndërtuar në vitin 1933 në Gjermani për Marinën Mbretërore Jugosllave, dhe thotë se bëhet fjalë për një anije kroate që duhet të kthehet në Split, në bazën detare “Lora”. Mali i Zi, sipas Vijesti-së, duke iu referuar rrethanave historike të shpërbërjes së RSFJ-së në vitin 1991 dhe Marrëveshjes për suksesionin e ish-Jugosllavisë të vitit 2001, e konsideron anijen plotësisht ligjërisht të vetën. Zagrebi zyrtar e bën kthimin e “Jadran”-it një nga çështjet e hapura në marrëdhëniet me Malin e Zi — për këtë arsye Kroacia i bllokoi Malit të Zi në janar 2025 mbylljen e kapitullit 31 (politika e jashtme, e sigurisë dhe e mbrojtjes); mes çështjeve të tjera të hapura janë dëmshpërblimi për të burgosurit e Morinjit, personat e zhdukur dhe ndryshimi i emrit të pishinës në Kotorr.

E reja më e rëndësishme erdhi nga ministri i Jashtëm kroat Gordan Grlić Radman, i cili më 1 tetor tha se “Jadran” nuk është prona e vetme që Kroacia kërkon mbrapsht: sipas tij, ekziston dokumentacion pronësie me vlerë mbi 2,7 miliardë dollarë që do të kërkohet. “Kemi harta interaktive, dokumente që mund ta vërtetojnë këtë”, u shpreh ai.

Nga ana tjetër, ministri i Jashtëm malazez Ervin Ibrahimoviq tha të premten se çështjet bilaterale duhet të ndahen nga procesi i anëtarësimit të Malit të Zi në BE, dhe se kërkesa për pretendime prej 2,7 miliardë dollarësh nuk i ka mbërritur kurrë. “Kur mora detyrën e ministrit të Punëve të Jashtme, më priti rreth dhjetë çështje të hapura. Atëherë ajo çështje nuk ishte në tryezë dhe nuk e kam marrë në tryezë”, tha Ibrahimoviq.