Kur bota ngatërron Teheran me Tiranë

Po të mos ishte për një emër me pesë shkronja, ngjarja e Zvërnecit, që u shndërrua në protestën më të madhe qytetare që nga rënia e komunizmit, ndoshta do të kishte mbetur një kronikë lokale me jehonë të kufizuar.

Por ato pesë shkronja që formojnë emrin Trump u kthyen në magnet. Ato tërheqin kamera, tituj dhe analistë nga e gjithë bota. Falë tyre, vëmendja ndërkombëtare u kthye nga Tirana, duke rivalizuar për ditë të tëra vatrat e nxehta të gjeopolitikës. Në fakt, vëmendja mediatike ishte aq e dendur, sa dukej sikur redaksitë ndërkombëtare kishin ngatërruar Teheranin me Tiranën.

Por, ndryshe nga Teherani i krizave të Lindjes së Mesme, në Tiranë beteja nuk zhvillohet me armë. Kjo vëmendje prodhoi një efekt paradoksal: ajo ekspozoi një Shqipëri tjetër. Bota sheh një brez të ri që proteston pa dhunë, pa flamuj antiamerikanë dhe pa retorikë antiperëndimore. Në një kohë kur zemërimi në shumë vende të botës shndërrohet shpejt në radikalizëm e vandalizëm, të rinjtë shqiptarë zgjodhën një gjuhë tjetër.

Ata nuk janë kundër Amerikës, aq më pak kundër kapitalit të huaj. Ata janë kundër arrogancës, sidomos asaj që zbret nga maja e piramidës politike dhe përfundon deri te sporteli më i vogël i administratës. Ata nuk kundërshtojnë investimet, por mënyrën se si “kapitali vendas” fshihet pas etiketes të huaj.

Nëse miliardat kanë fuqinë të kthejnë shkretëtirën në oaz, protestuesit kanë një pyetje legjitime: si të sigurohemi që oazet tona natyrore të mos kthehen në shkretëtira betoni?

Shumë prej tyre dolën në shesh për Zvërnecin, por vazhdojnë të qëndrojnë aty për gjithë arsyet e tjera. Secili ka marrë me vete një pakënaqësi personale, një padrejtësi, një premtim të pambajtur. Si në një bankë të madhe të zemërimit, çdo qytetar ka depozituar monedhën e vet të zhgënjimit në një llogari të vetme. Dhe kur miliona qindarka bashkohen, ato krijojnë një kapital politik që asnjë qeveri nuk mund ta shpërfilë.

Falë emrit Trump, protesta u ndërkombëtarizua e falë protestuesve, Shqipëria fitoi respekt. Një pjesë e botës erdhi në Tiranë për të parë një kronikë mbi familjen Trump, por gjeti një histori mbresëlënëse për Shqipërinë.
Beteja këtu nuk është për pushtet, por për diçka shumë më të vështirë: për një model të ri zhvillimi dhe për të drejtën e qytetarëve për t’u dëgjuar, përpara se buldozerët të flasin në emër të tyre.